Nhân lực cho ngành bán dẫn: Hãy học từ mô hình của Đài Loan

22 Trần Quốc Toản, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, Tp.HCM
Tiêu điểm
Tin tức: BÀI PHÁT BIỂU CỦA THỦ TƯỚNG ISRAEL - Benjamin Netanyahu Thư Giản: Nhớ mưa Sài Gòn... Tiền Tệ : Lượng tiền ngân hàng cho vay vượt huy động Tin tức: Cải cách thể chế nhìn từ cuốn sách “Vì sao các quốc gia thất bại” BĐS: TP.HCM dự kiến không cho phân lô bán nền tại các huyện ngoại thành Tin tức: Bên trong đơn vị UAV mật của Ukraine chuyên tấn công vào lãnh thổ Nga CN & MT: It’s Time To Give Up Hope For A Better Climate & Get Heroic VH & TG: 'Nexus’ - lược sử về những mạng lưới thông tin của loài người Tin tức: Thủ tướng chỉ rõ 2 điểm nghẽn lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long Tin tức: China’s Real Economic Crisis Tin tức: KHỦNG HOẢNG TÀI CHÍNH ,KINH TẾ HAY KHỦNG KHOẢNG CƠ CẤU TOÀN DIỆN VH & TG: Ông Donald Trump, voi và nước xáo CN & MT: ChatGPT: ẢO VỌNG TOÀN NĂNG VÀ TƯƠNG LAI TOÀN TRỊ CN & MT: The planet endures its hottest summer on record — for the second straight year BĐS: Thị trường bất động sản sẽ phục hồi trong giai đoạn 2024 - 2027 CN & MT: AI – nỗi sợ của ‘dân văn phòng’ VH & TG: The Precondition For Global Cooperation VH & TG: Trung Quốc: trẻ thất nghiệp, già lo âu BĐS: Nhiều doanh nghiệp bất động sản đã vượt qua giai đoạn ‘sinh - tử’ CN & MT: Chăm lo nền móng VH & TG: Việt Nam có thể trở thành một trong cửu bá trong thế giới đa cực vào năm 2025 BĐS: Loạt mặt bằng vị trí 'vàng' TP HCM ế khách thuê nhiều năm BĐS: Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa: Tôi mua nhà năm 1990 hết 56 triệu đồng, bây giờ người ta gạ 20 tỷ đồng mà bà xã không chịu bán Thư Giản: Viết cho ngày doanh nhân 13/10 CN & MT: AI Is The Way Out Of Low Growth And Inflation CN & MT: Viễn cảnh 'hàng tỉ người giả' đáng sợ tạo ra nhờ AI VH & TG: Loài người trở nên thông minh như thế nào? Tin tức: Sử gia Harari: Hướng đi của nhân loại đang được quyết định tại Ukraina CN & MT: The Human Cost Of Our AI-Driven Future CN & MT: Việt Nam và Đông Nam Á sẽ hứng chịu mưa lớn bất thường vào cuối năm 2024 do La Nina BĐS: Bức tranh tín dụng bất động sản giai đoạn 2011-2022 Tin tức: Nobel kinh tế 2024 và bài học về thể chế cho Việt Nam CN & MT: Jensen Huang khen Elon Musk siêu phàm CN & MT: Bước tiếp theo cho tên lửa Starship của Elon Musk là gì? CN & MT: Dữ liệu vệ tinh vẽ nên bức tranh tổng thể về biến đổi khí hậu CN & MT: El Nino: Hồi chuông báo tử đe dọa nhân loại đã điểm Tin tức: Việt Nam có quyền lực như thế nào tại châu Á-Thái Bình Dương? CN & MT: Thủy lợi mang lại no ấm cho nông dân Tây Ninh Tin tức: Giải Nobel Kinh tế 2024 CN & MT: Châu thổ đang chìm: vấn nạn nan giải Tin tức: 7-Eleven đóng cửa 444 chi nhánh: Chuyện gì đang xảy ra với chuỗi siêu thị tiện lợi lớn nhất thế giới? Tin tức: Người nhập cư vào TP.HCM giảm mạnh, 'thủ phủ nhà trọ' thưa vắng người thuê Tin tức: Xe điện: Thêm một thảm bại của mô hình ‘chủ nghĩa tư bản nhà nước’ tại Trung Quốc SK & Đời Sống: Nền kinh tế cho người già SK & Đời Sống: Sôi động cuộc đua tìm phương thuốc kéo dài tuổi thọ BĐS: Sau hơn 1 tháng triển khai luật mới: Vẫn nhiều vướng mắc về đất đai BĐS: Shophouse ế ẩm, đóng cửa hàng loạt BĐS: Tiêu điều mặt bằng cho thuê tại TP. HCM BĐS: Giá thuê mặt bằng trung tâm quá cao, người kinh doanh rút về vùng ven TP.HCM Chứng khoán: La Nina hoạt động mạnh từ tháng 8, mưa nhiều chưa từng có, cổ phiếu ngành điện ra sao? BĐS: SO SÁNH TỒN KHO BẤT ĐỘNG SẢN 2015-2022. 10 ông lớn địa ốc tồn kho hơn 40 nghìn tỷ 62015 30.6.2015 BĐS: Những vùng tối của khủng hoảng nhà ở BĐS: Loạt doanh nghiệp bất động sản phát hành trái phiếu trở lại BĐS: TS. Cấn Văn Lực: “Ai làm bất động sản ở phân khúc nhà phố thương mại thì cần phải quan sát để cơ cấu lại” BĐS: 1 tỷ USD vốn FDI vào nhà đất: Trung Quốc, Nhật Bản, Malaysia... dẫn đầu làn sóng M&A : Nếu không sửa luật, dự án bất động sản sẽ tắc trong 10 năm tới Tin tức: Thời khắc đen tối nhất của Ukraine Tin tức: 3 quyết sách chiến lược để biến Việt Nam thành ‘con hổ kinh tế’ châu Á Tin tức: Đánh thuế bất động sản phải nghiên cứu kỹ, đừng xa rời thực tế Tin tức: Chân dung Blackstone – ‘Gã khổng lồ’ quản lý hơn 1.000 tỷ USD muốn đẩy mạnh đầu tư vào Việt Nam VH & TG: SMARTPHONE VÀ TÔI VH & TG: TÂM LINH VÀ MÊ TÍN VH & TG: Cận cảnh không gian sống của Elon Musk: Người giàu nhất thế giới ở “phòng đóng hộp” 37m2, nội thất tiện nghi kém xa nhà của nhiều người Thư Giản: Mùa nước tràn đồng VH & TG: Vùng Scandinavia, bao gồm các quốc gia như Thụy Điển, Na Uy và Đan Mạch (có thể bao gồm Phần Lan, Iceland) VH & TG: South Korea wakes up to the next K-wave: The 'silver economy' VH & TG: Lý Quang Diệu viết về những ngày cuối đời VH & TG: Bài của Tướng Trì Hạo Điền về mộng bá chủ thế giới của người Hán Tạp chí Các vấn đề chiến lược, Ấn Độ, 15/4/2009 VH & TG: Reagan đã không thắng trong Chiến tranh Lạnh như nhiều người nghĩ Thư Giản: BÍ QUYẾT SỐNG NHẸ NHÀNG  Tiền Tệ : KINH TẾ HOA KỲ NHẬT BẢN VÀ ANH TUẦN NÀY ( 16- 25/9/2024) SẼ ẢNH HƯỞNG ĐẾN THẾ GIỚI VH & TG: Thân phận phụ nữ ở Ấn Độ: Những gánh nặng kinh hoàng BĐS: Thử suy nghĩ BÀI HỌC TỪ TRUNG QUỐC CHO THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM....2024 Thư Giản: 5 câu chuyện Đại chiến lược của Thế giới 2020-2035. VH & TG: Hoàng đế diệt Phật bị quả báo bi thảm: Bài học lịch sử cho nhân loại ngày nay Tiền Tệ : NHNN điều chỉnh room tín dụng: Nhà băng nào hưởng lợi? Thư Giản: Thời kỳ thoái đã bắt đầu từ lâu - Dự báo 60 năm phần 2 Thư Giản: Dự báo 60 năm đầu thế kỷ 21 và hướng đến thế kỷ 22 Chứng khoán: Thời hoàng kim của chứng khoán Việt Nam 2007 Chứng khoán: “Đỉnh và đáy” cũng như “đêm với ngày”: Nhà đầu tư lão làng Charlie Munger tiết lộ triết lý đầu tư chưa khi nào lỗi thời để gặt hái thành công VH & TG: Đại tác giả KIM DUNG NÓI GÌ VỀ KINH PHẬT CHỮ HÁN ? VH & TG: Chuyến thăm lịch sử của Đặng Tiểu Bình và nước đi giúp Trung Quốc “lột xác”, vượt qua láng giềng đáng gờm Thư Giản: Hạn hán lớn nhất thời cổ đại, hoàng đế xin mưa và phép màu khiến muôn dân kinh ngạc VH & TG: Nhân loại trước ngã ba đường? Tiền Tệ : Cơ hội từ khủng hoảng 2008 Tiền Tệ : Tại sao Mỹ sẽ thắng trong cuộc Chiến tranh tiền tệ? Tiền Tệ : Giải bài toán nợ xấu ngân hàng tăng SK & Đời Sống: Sự thật về người đàn ông sống lâu nhất Trung Quốc, thọ xuyên 3 thế kỷ nhờ 1 thần chú ai cũng dễ dàng làm được SK & Đời Sống: 'Chẳng ai muốn chuyển ra Bình Chánh khi công việc còn trong quận 1' Chứng khoán: Thị trường chứng khoán Mỹ chìm trong sắc đỏ trong ngày Thứ hai đầu tuần SK & Đời Sống: Giới nhà giàu Việt chọn môi trường sống “giàu có trong thầm lặng” Chứng khoán: Chứng khoán bay mất 50 điểm, rúng động thị trường 200 tỷ USD SK & Đời Sống: Người già nông thôn – đường dài lệ thuộc con cháu Thư Giản: MỘT VÀI SỰ THẬT VỀ NHỮNG THỜI KỲ KHÓ KHĂN! SK & Đời Sống: Thành phố lớn nhất Việt Nam có hơn 1 triệu người cao tuổi, già hoá dân số nhanh, tuổi thọ trung bình 76,5 tuổi SK & Đời Sống: Đưa cây vào nhà, chăm chúng như con SK & Đời Sống: Phục hưng hành lang thiên nhiên - kinh tế - nhân văn dọc sông Sài Gòn SK & Đời Sống: Nghiên cứu khoa học: Sống gần gũi với thiên nhiên giúp chống lại bệnh tật, tốt cho tâm lý, kéo dài tuổi thọ! Thư Giản: NGHỊCH LÝ KHÔNG THỂ "NGƯỢC ĐỜI" HƠN CỦA NGƯỜI HIỆN ĐẠI Tin tức: CÁI GIÁ CỦA CHIẾN TRANH 2024 BĐS: Thời điểm vàng cho bất động sản hậu khủng hoảng CN & MT: Dự báo của Yuval Noal Harari về những biến đổi chính trị - xã hội trong thời đại số và những giải pháp cho xã hội tương lai CN & MT: Neuromorphic supercomputer aims for human brain scale BĐS: Doanh nghiệp trả mặt bằng hàng loạt BĐS: Mặt bằng 'bình dân' ở TP.HCM: Giảm giá phân nửa, giảm tiền cọc vẫn bỏ trống BĐS: Sóng 'tháo chạy' khỏi mặt bằng tiền tỷ khu vực trung tâm giờ ra sao? CN & MT: Trí tuệ nhân tạo đang thay đổi ngành bán lẻ Tin tức: Hệ lụy gì từ cuộc chiến mới ở Trung Đông? BĐS: Dấu ấn bất động sản quý 3: Những "đốm sáng" trong khó khăn Tin tức: Thế giới bắt đầu thời kỳ cấu trúc lại trật tư thế giới The World Begins to Reorder Itself Tin tức: IMF: Triển vọng kinh tế thế giới mấy năm tới chỉ ở “hạng xoàng” BĐS: Chuyên gia nêu rõ khó khăn lớn nhất của thị trường bất động sản hiện nay Tin tức: Nền kinh tế toàn cầu ra sao khi phải đối mặt với cuộc khủng hoảng mới trong cuộc chiến Israel-Gaza? Tin tức: Xung đột Israel - Hamas: Người ra mặt và kẻ giấu mặt CN & MT: Nếu Trái đất nóng hơn 2,5 độ so với thời tiền công nghiệp, ĐBSCL sẽ gặp nguy cơ Tin tức: Tỉ phú israel có con gái bị Hamas giết! : Vòm sắt - hệ thống đánh chặn tên lửa thành công hơn 90% của Israel? Tin tức: Thế giới đối mặt cùng lúc 5 căn nguyên của thảm họa và nguy cơ Thế chiến III CN & MT: Toyota chứng minh cho cả thế giới thấy 'không vội làm xe điện' là đúng: 1 startup làm 9 năm vẫn lỗ, càng bán càng không có lãi
Bài viết
Nhân lực cho ngành bán dẫn: Hãy học từ mô hình của Đài Loan

    Ngành bán dẫn toàn cầu có tốc độ tăng trưởng từ 6-8%/năm và dự kiến giá trị toàn ngành lên đến 1.000 tỉ đô la Mỹ vào năm 2030. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Các công ty bán dẫn đang sẵn sàng chào đón nhân tài toàn cầu trong lĩnh vực này, là cơ hội lớn cho thế hệ trẻ Việt Nam gia nhập ngành công nghiệp bán dẫn.

    Tình trạng thiếu hụt nhân lực diễn ra khắp nơi

    Tại Đài Loan, theo ghi nhận của tờ Taiwan Times, các doanh nghiệp thiết kế và sản xuất chip bán dẫn tại vùng lãnh thổ này đang gặp vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực nghiêm trọng, khiến họ phải giảm bớt yêu cầu về kỹ năng công việc và các yếu tố khác (giới tính, sức khỏe, độ tuổi…) để thu hút thêm lao động nhưng kết quả vẫn không khả quan.

    Tình hình tương tự cũng đang diễn ra tại Trung Quốc. Sự khan hiếm lao động đã làm mức lương ngành bán dẫn tại quốc gia này tăng chóng mặt, gần như gấp đôi chỉ trong vòng năm năm gần đây, theo một bài viết đăng trên tờ Reuters.

    Nhiều công ty thực hiện chiến lược đa dạng hóa địa lý để giảm rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng nhưng cũng gặp thách thức do vấn đề nhân lực. Cụ thể tại Mỹ, nhà máy của TSMC đặt tại bang Arizona đang bị chậm tiến độ hơn một năm so với kế hoạch do thiếu hụt lao động. Để giải quyết vấn đề, TSMC đã gửi hơn 500 kỹ sư từ Đài Loan đến nhà máy ở bang Arizona để đẩy nhanh quá trình vận hành.

    Như vậy có thể thấy tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực trong ngành bán dẫn diễn ra ở khắp nơi trên thế giới chứ không riêng gì tại Việt Nam.

    Làn sóng tuyển dụng nhân lực bán dẫn trên toàn cầu

    Nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong ngành bán dẫn không chỉ dừng lại ở đó. Các công ty công nghệ hàng đầu thế giới như Google, Amazon, Tencent… hay các nhà sản xuất ô tô như Tesla hay Ford cũng đang lấn sân sang mảng thiết kế chip để tăng cường tính chủ động.

    Con đường đi đến làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam là một hành trình lâu dài và bền bỉ, trong đó thế hệ trẻ là nhân tố quyết định. Chính vì vậy, nhất thiết phải có những định hướng giáo dục đúng đắn từ các bậc học thấp nhất.

    Nhân lực trong ngành bán dẫn còn phải chịu áp lực cạnh tranh lớn từ các ngành nghề công nghệ cao khác đang phát triển nhanh chóng như trí tuệ nhân tạo, thông tin và truyền thông…Chính vì vậy mà cuộc đua giành nhân lực chất lượng cao đang ngày càng trở nên áp lực hơn trên phạm vi toàn cầu, cả trong nội bộ ngành bán dẫn và giữa các ngành công nghệ cao.

    Trong bối cảnh cuộc đua tuyển dụng diễn ra gay gắt, nhiều tổ chức và doanh nghiệp đã chủ động tìm kiếm và mở rộng cơ hội tại những quốc gia có tiềm năng. Việc này không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu lực lượng lao động chất lượng cao cho ngành bán dẫn, mà còn tạo điều kiện cho các nhân tài trẻ từ khắp nơi trên thế giới có cơ hội học hỏi và phát triển.

    Cuối tháng 9-2023 vừa qua, Cục Phát triển công nghiệp (IDB) thuộc Bộ Kinh tế Đài Loan dẫn đầu đoàn công tác cùng sáu công ty bán dẫn (ASE, Mediatek, Nanya Tech, Realtek, Micron và Ardentec) và sáu trường đại học công nghệ đã tổ chức chương trình tuyển dụng ứng viên tiềm năng cho ngành bán dẫn tại Indonesia và Việt Nam sang Đài Loan học tập và làm việc với chế độ lương thưởng và phúc lợi hấp dẫn.

    Cụ thể, với công ty ASE mức lương khởi điểm cho vị trí kỹ sư quy trình (process engineer) và kỹ sư phần mềm (software engineer) là 1.500 đô la Mỹ. Đối với những ứng viên đã tốt nghiệp thạc sĩ và cam kết làm việc trong hai năm, sẽ nhận thêm hỗ trợ ban đầu là 100.000 đài tệ (khoảng 3.000 đô la Mỹ). Còn các ứng viên tốt nghiệp đại học, ASE sẽ tài trợ 200.000 đài tệ để hoàn thành chương trình thạc sĩ và sau đó phải cam kết làm việc cho công ty hai năm.

    Hoạt động này của Đài Loan cho thấy một sự chung tay rất lớn từ chính quyền cho đến đại học và doanh nghiệp. Họ đang nỗ lực thu hút nhân lực chất lượng cao khắp nơi trên thế giới về Đài Loan để tìm hướng ra cho tình trạng thiếu hụt lao động trong ngành bán dẫn.

    Đào tạo nhưng không thể thiếu vai trò của nhà nước và doanh nghiệp

    Hiện nay, nhiều đại học, trường đại học trong nước đã bắt đầu mở ngành đào tạo vi mạch bán dẫn, điển hình như Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM, trường Đại học FPT…, là tín hiệu tích cực cho thấy các cơ sở đào tạo có sự đáp ứng nhanh chóng nhu cầu thị trường. Đây sẽ là những lứa sinh viên đầu tiên tốt nghiệp chuyên ngành thiết kế vi mạch của Việt Nam. Song song đó, để quá trình đào tạo nguồn nhân lực có hiệu quả thì nhất thiết phải nghiên cứu mô hình đào tạo nào là phù hợp đảm bảo đáp ứng mục tiêu phát triển chiến lược ngành bán dẫn Việt Nam.

    Nhìn từ kinh nghiệm các nước trên thế giới, như ở Trung Quốc, có rất nhiều đại học đào tạo ngành bán dẫn, nhưng việc liên kết đào tạo giữa đại học với doanh nghiệp còn khá hạn chế nên đa phần sinh viên tốt nghiệp không được trải nghiệm thực tiễn ngành. Hãng đúc chip lớn nhất của Trung Quốc là tập đoàn SMIC gần đây đã hợp tác đào tạo với Đại học Công nghệ Thâm Quyến nhằm rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết với thực tiễn.

    Trong khi đó, Đài Loan đã triển khai mô hình liên kết đào tạo giữa đại học – doanh nghiệp hiệu quả hơn, điển hình như TSMC xây dựng các trung tâm nghiên cứu và đào tạo tại bốn đại học của Đài Loan từ lâu và có quan hệ hợp tác sâu rộng với nhiều đại học khác. Tại các đại học này, với sự hỗ trợ của TSMC, sinh viên có cơ hội tiếp xúc với công việc thực tế tại doanh nghiệp và có nhiều thời gian trong phòng thí nghiệm hơn nên quá trình hòa nhập với công việc chính thức cũng dễ dàng hơn.

    Theo Viện Chính sách Kinh tế và Kinh doanh (IBEP), mô hình hợp tác giữa Chính phủ – đại học – doanh nghiệp là giải pháp cho bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực bán dẫn hiện nay và đồng thời là con đường khơi nguồn các ý tưởng công nghệ mới. Theo đó, ở nhiều nước trên thế giới, mô hình hợp tác này được thực hiện với cơ chế như sau:

    1. Chính phủ đóng vai trò tài trợ kinh phí cho đại học thực hiện các dự án nghiên cứu và phát triển. Tại Việt Nam, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (Nafosted) đang thực hiện cơ chế tài trợ này cho các đại học cả nước để khuyến khích nghiên cứu cơ bản vào đào tạo nhân lực trình độ sau đại học.

    2. Doanh nghiệp tự đầu tư vào dây chuyền sản xuất cho chính họ và đồng thời tài trợ cho đại học xây dựng phòng lab để thử nghiệm các công nghệ mới, đồng thực hiện nghiên cứu với đại học hoặc tài trợ phần mềm đào tạo cho đại học và các hình thức tài trợ khác. Như trường hợp của Synopsys cung cấp giấy phép phần mềm thiết kế vi mạch (ADS) cho các đại học hay tổ chức các khóa đào tạo Train-the-Trainer về thiết kế vi mạch cho giảng viên tại các đại học. Intel, Renesas hay Marvell thì tài trợ theo hình thức nhận sinh viên thực tập, cấp học bổng và đóng góp kinh nghiệm thực tế cho đại học trong quá trình phát triển chương trình giảng dạy.

    3. Đại học đầu tư xây dựng phòng lab, xây dựng chương trình giảng dạy bằng kinh phí của chính đại học và nhận cả tài trợ từ doanh nghiệp lẫn nhà nước ở nhiều hình thức khác nhau.

    Với mô hình này, đại học thể hiện vai trò trung tâm khi vừa tự đầu tư vừa nhận được đầu tư từ chính phủ và doanh nghiệp. Mô hình hợp tác này mang lại giá trị rất lớn cho các doanh nghiệp về khả năng tiếp cận các chuyên gia đầu ngành và cơ sở hạ tầng nghiên cứu hiện đại của đại học; đồng thời việc chuyển giao công nghệ từ phòng thí nghiệm đến thị trường sẽ nhanh chóng và hiệu quả hơn. Hình thức hợp tác này còn giúp đại học từng bước xây dựng được đội ngũ nhà khoa học chuyên sâu về bán dẫn và đào tạo ra những thế hệ sinh viên vững lý thuyết – giỏi thực hành còn doanh nghiệp thì dễ dàng tuyển dụng nhân tài. Còn đầu tư của chính phủ vào đại học sẽ giúp đất nước từng bước tự chủ công nghệ xét về tầm nhìn dài hạn.

    Bên cạnh giải pháp cho đào tạo nhân lực bậc đại học, IBEP cũng lưu ý rằng con đường đi đến làm chủ công nghệ bán dẫn của Việt Nam là một hành trình lâu dài và bền bỉ, trong đó thế hệ trẻ là nhân tố quyết định. Chính vì vậy, nhất thiết phải có những định hướng giáo dục đúng đắn từ các bậc học thấp nhất.

    Theo đó, học sinh Việt Nam nhìn chung có kiến thức phổ thông về các môn học khoa học tự nhiên khá tốt, đây là cơ hội tốt để nghiên cứu triển khai chương trình giáo dục định hướng STEM (Khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) nhằm chuẩn bị một lực lượng trẻ Việt Nam có sự sẵn sàng cao cho những ngành khoa học kỹ thuật, trong đó có công nghiệp bán dẫn.

    (*) Viện Chính sách Kinh tế và Kinh doanh

    TS. Lê Thị Thanh Loan (*) - Nguyễn Phúc Huy (*) - Huỳnh Phan Bá Trung - Theo TheSaigonTimes

    THỐNG KÊ TRUY CẬP
    • Đang online 8
    • Truy cập tuần 1784
    • Truy cập tháng 2663
    • Tổng truy cập 148086