La Nina đang nhanh chóng kết thúc, mở đường cho đợt El Nino có thể mạnh bất thường, thậm chí đạt mức “siêu El Nino” vào cuối năm 2026.
Phân tích cho thấy các đợt gió tây mạnh bất thường trên Thái Bình Dương, dấu hiệu La Nina đang suy yếu nhanh và tạo điều kiện cho El Nino hình thành. Ảnh: ECMWF
Sau nhiều năm chi phối thời tiết toàn cầu, hiện tượng La Nina ở Thái Bình Dương đang suy yếu và gần như sụp đổ hoàn toàn. Các phân tích đại dương mới nhất của Trung tâm Dự báo thời tiết trung hạn châu Âu (ECMWF) cho thấy nhiệt độ nước biển ở vùng xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh, báo hiệu một giai đoạn El Nino mới đang hình thành và có khả năng trở nên rất mạnh trong thời gian tới.
Sự chuyển đổi này được thúc đẩy bởi các đợt gió tây mạnh bất thường cùng một “sóng Kelvin đại dương” khổng lồ đang di chuyển từ phía tây sang phía đông Thái Bình Dương. Đây là dạng sóng nhiệt dưới bề mặt biển, mang theo lượng nước ấm lớn ở độ sâu khoảng 100-250m và có thể nhanh chóng làm ấm lớp nước trên bề mặt.
Dữ liệu quan trắc cho thấy La Nina đạt đỉnh vào khoảng tháng 12 năm ngoái, nhưng từ đầu năm nay các dị thường nhiệt độ lạnh đã nhanh chóng biến mất.
Ở khu vực phía đông Thái Bình Dương, nhiệt độ nước biển hiện đã cao hơn trung bình khoảng 2 độ C. Xu hướng ấm lên này đang lan rộng ra toàn bộ khu vực nhiệt đới của đại dương, cho thấy giai đoạn La Nina thực sự đã kết thúc.
Các mô hình dự báo thời tiết dài hạn của Hệ thống dự báo tổ hợp đa mô hình Bắc Mỹ (NMNE) đồng thuận rằng El Nino sẽ xuất hiện trong năm 2026. Tuy nhiên, mức độ mạnh yếu của hiện tượng này vẫn còn khác nhau giữa các mô hình, từ El Nino yếu đến khả năng đạt ngưỡng “siêu El Nino”, tức nhiệt độ nước biển cao hơn trung bình ít nhất 2 độ C trong thời gian dài.
El Nino có thể đạt ngưỡng siêu El Nino vào giai đoạn 2026-2027. Ảnh: Hệ thống dự báo tổ hợp đa mô hình Bắc Mỹ (NMNE)
Theo nhiều nhà khí tượng, nếu các dị thường nhiệt hiện tại tiếp tục tăng như dự báo, khả năng hình thành một siêu El Nino vào cuối năm 2026 là khá cao. Những sự kiện như vậy từng gây ra các biến động thời tiết lớn trên toàn cầu, từ lũ lụt nghiêm trọng đến hạn hán kéo dài.
Tác động đầu tiên có thể xuất hiện ngay trong mùa hè năm 2026. Các phân tích khí tượng cho thấy sự chuyển đổi nhanh từ La Nina sang El Nino thường làm thay đổi cấu trúc áp suất khí quyển trên quy mô toàn cầu. Ở Bắc Mỹ, khu vực miền đông nước Mỹ và đông Canada có thể xuất hiện vùng áp thấp, khiến nhiệt độ mùa hè tại đây có xu hướng mát hơn bình thường.
Tại châu Âu, các mô hình dự báo cũng cho thấy xu hướng nhiệt độ bình thường hoặc thấp hơn trung bình ở khu vực phía tây lục địa, trong khi Trung và Đông Âu có thể ấm hơn.
Một trong những tác động rõ rệt nhất của El Nino là ảnh hưởng đến mùa bão Đại Tây Dương. Khi El Nino xuất hiện, gió đứt mạnh hơn và khí quyển ổn định hơn trên Đại Tây Dương, khiến các cơn bão nhiệt đới khó hình thành và phát triển. Điều này có thể giúp giảm số lượng bão lớn trong mùa bão năm 2026.
Tác động của El Nino cũng sẽ rõ rệt hơn vào mùa đông 2026-2027. Trong giai đoạn này, dòng tia cực có xu hướng dịch chuyển về phía bắc, khiến miền bắc Mỹ và Canada ấm hơn bình thường, trong khi miền nam nước Mỹ có thể mưa nhiều hơn.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng mỗi đợt El Nino đều có những đặc điểm riêng. Tuy nhiên, các dấu hiệu hiện tại cho thấy năm 2026 có thể chứng kiến một sự thay đổi lớn của hệ thống khí hậu toàn cầu khi La Nina kết thúc và một El Nino mạnh đang dần hình thành dưới lòng Thái Bình Dương.
Ngọc Vân - Theo Báo Lao Động
