Việt Nam chính thức vào top 15 siêu cường thương mại lớn nhất thế giới, sánh cùng Mỹ, Trung Quốc, Đức, Nhật Bản, thậm chí nếu duy trì được đà tăng trưởng này, Việt Nam có thể sẽ vượt cả Ấn Độ.
Xét tổng kim ngạch thương mại của Ấn Độ chỉ cao hơn Việt Nam không đáng kể, chuyên gia xuất khẩu dự báo, nếu đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì, Việt Nam hoàn toàn có thể vượt Ấn Độ trong vòng 1-2 năm tới.
Việt Nam vào top 15 siêu cường thương mại
Lần đầu tiên, Việt Nam đang đứng trước khả năng vượt mốc 900 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu trong năm 2025 và tiến tới 1.000 tỷ USD vào năm 2026. Đây là dấu mốc có ý nghĩa lớn đối với nền thương mại Việt Nam trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.
Như Sputnik đã đưa tin, số liệu từ Cục Hải quan cho thấy, tính đến ngày 15/11, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam vượt 801 tỷ USD, tăng 17,2%, tương ứng gần 120 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024.
Với quy mô này, Việt Nam chính thức bước vào top 15 siêu cường thương mại toàn cầu. Nếu duy trì đà tăng hiện nay, tổng kim ngạch cả năm 2025 được dự báo đạt 900 - 920 tỷ USD, thiết lập mức kỷ lục mới.
Đáng chú ý, kết quả này vượt xa mọi dự báo trước đó. Tháng 9/2025, Bộ Công thương vẫn dự báo tổng kim ngạch thương mại cả năm chỉ 800 tỷ USD, nhưng chỉ đến giữa tháng 11, Việt Nam đã vượt qua mốc này.
Phát biểu trước đó tại cuộc họp báo quý III của Bộ Công Thương, Cục Xuất nhập khẩu dự báo rằng nếu không xuất hiện biến động lớn, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong cả năm có thể chạm mốc khoảng 900 tỷ USD.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cũng lưu ý, nếu các thị trường lớn duy trì đà phục hồi và doanh nghiệp trong nước tận dụng tốt đơn hàng cuối năm, kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 không chỉ dừng lại ở mốc 800 tỷ USD mà còn có thể tiến gần tới mốc 900 tỷ USD.
Từ “không thở nổi - muốn buông xuôi” đến khẳng định bản lĩnh của doanh nghiệp Việt Nam
Nhìn vào bản đồ xuất khẩu có thể thấy nhóm chế biến – xuất khẩu thủy sản là điểm sáng bất chấp sức ép từ các thị trường cũng như đối thủ cạnh tranh.
Ngay từ đầu năm 2025, ngành phải đối mặt với loạt thách thức từ thị trường Mỹ như thuế đối ứng, thuế chống bán phá giá, thuế trợ cấp. Lãnh đạo nhiều doanh nghiệp khi đó thừa nhận “không thở nổi”, thậm chí “muốn buông xuôi”. VASEP từng lo ngại nếu thuế đối ứng duy trì trên 10%, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt khoảng 9 tỷ USD, thậm chí thấp hơn.
Tuy nhiên, theo báo cáo tháng 10/2025, ngành thủy sản đã đạt 9,5 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ 2024; và với đà hiện nay, kim ngạch cả năm được ước tính lên đến 11 tỷ USD.
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng thư ký VASEP, cho biết doanh nghiệp đã “không bỏ cuộc” và nhanh chóng tìm hướng đi mới. Trước hết là chuyển hướng thị trường, đặc biệt sang Trung Quốc – nơi tăng trưởng tới 32%, đạt 2 tỷ USD, trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Song song, ngành khai thác tối đa lợi thế chế biến sâu, mở rộng sản phẩm giá trị gia tăng như surimi, mực, bạch tuộc, cua ghẹ, cá rô phi…
Nhờ vậy, thủy sản Việt Nam giữ ổn định và tăng trưởng tại Nhật Bản, EU, Hàn Quốc và các thị trường có FTA.
“Những kết quả đó cho thấy bản lĩnh và sự năng động của cộng đồng doanh nghiệp”, Tổng Thư ký VASEP tự hào nói.
Ngành rau quả trải qua 6 tháng đầu năm 2025 sụt giảm liên tục, nhưng sau đó tăng tốc mạnh mẽ, đạt 7,8 tỷ USD sau 11 tháng – vượt 600 triệu USD so với cả năm 2024. Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký VINAFRUIT, cho biết rau quả Việt Nam không chỉ tăng trưởng mạnh tại Trung Quốc mà còn tại Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan và ASEAN. Dự báo cả năm 2025 sẽ đạt 8,5 tỷ USD, tăng 1,3 tỷ USD so với 2024; ngành hướng đến mốc 10 tỷ USD trong năm 2026.
Theo ông Đặng Phúc Nguyên, rau quả muốn tiến xa hơn phải tập trung vào chất lượng và độ đồng đều, xây dựng thương hiệu trái cây Việt Nam – đặc biệt là sầu riêng. Đồng thời tìm động lực mới như dừa tươi, bưởi và các sản phẩm chế biến sâu, sản phẩm sầu riêng đông lạnh; tận dụng ưu đãi FTA để mở rộng thị trường và giảm phụ thuộc xuất khẩu tươi.
Đối với thủy sản, ông Nguyễn Hoài Nam cảnh báo ngành sẽ tiếp tục đối mặt thuế đối ứng của Mỹ, nguy cơ ảnh hưởng từ MMPA, thẻ vàng IUU… Do đó doanh nghiệp cần tái cơ cấu thị trường, đẩy mạnh sản phẩm giá trị gia tăng, đầu tư công nghệ chế biến và tăng tiêu chuẩn bền vững để duy trì tăng trưởng dài hạn.
Rủi ro từ chu kỳ thương mại và biến động nhu cầu tiêu dùng
Báo Thanh Niên dẫn ý kiến của GS-TS Võ Xuân Vinh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh doanh (ĐH Kinh tế TP.HCM), cho rằng dù các con số hiện tại rất khả quan nhưng có hai vấn đề đáng lưu tâm.
Thứ nhất, thuế đối ứng của Mỹ khiến doanh nghiệp toàn cầu tăng mua – tăng bán, tăng dự trữ hàng để tránh biến động. Điều này góp phần làm kim ngạch thương mại 2025 tăng mạnh, nhưng chỉ mang tính thời điểm.
Thứ hai, xu hướng tích trữ hàng có thể dẫn đến rủi ro tồn kho cao, nhất là khi kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, thu nhập người tiêu dùng không cải thiện. Điều này đang thể hiện rõ trong mùa mua sắm cuối năm tại Âu – Mỹ. Nếu sức mua không tăng, nguy cơ tái diễn kịch bản hậu Covid-19 hoàn toàn có thể xảy ra, tạo áp lực lớn cho Việt Nam trong năm 2026.
Chuyên gia khuyến nghị, để duy trì tăng trưởng, Chính phủ phải đạt kết quả đàm phán thuế đối ứng với Mỹ “ở mức tốt hơn” dù kết quả hiện nay cũng đã rất tích cực và đẩy nhanh việc ký kết các FTA để giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường. Ngoài ra, xu hướng tiêu dùng chuyển sang sản phẩm xanh, thân thiện môi trường đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải đầu tư chuyển đổi, cần nguồn lực tài chính lớn.
“Nhà nước cần thiết kế các chính sách giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp nhỏ và vừa nhỏ tiếp cận vốn, công nghệ hiện đại tốt nhất”, ông lưu ý.
Trong bối cảnh chính trị – kinh tế thế giới nhiều bất ổn, việc kim ngạch thương mại của Việt Nam tăng vọt và xuất siêu ổn định là tín hiệu rất đáng mừng, cho thấy khả năng duy trì tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn biến động.
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, nhận định, thành công trong xuất khẩu là bài học quý giá về việc chuyển dịch sang chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.
“Tuy nhiên, xuất khẩu vẫn phụ thuộc lớn vào khu vực FDI và nhóm hàng điện tử, máy tính, tiềm ẩn rủi ro ‘bẫy gia công’ khi giá trị gia tăng nội địa còn thấp”, ông nói.
Việt Nam có thể vượt cả Ấn Độ?
Chuyên gia xuất khẩu Nguyễn Tuấn Việt, Tổng giám đốc Công ty Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO, cho rằng việc vượt mốc 801 tỷ USD ngay giữa tháng 11 phản ánh sức bật mạnh mẽ của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động.
Trao đổi với VietnamFinance, vị chuyên gia cho hay, nếu so sánh với Ấn Độ, quốc gia có dân số gấp 14 lần Việt Nam, thì năng suất thương mại của Việt Nam đang được cải thiện mạnh. Tổng kim ngạch thương mại của Ấn Độ chỉ cao hơn Việt Nam không đáng kể.
Cùng với đó, Việt Nam đang sở hữu lợi thế mà nhiều nền kinh tế mới nổi không có như mạng lưới FTA rộng nhất thế giới, môi trường chính trị ổn định, vị trí địa lý thuận lợi nằm trên các tuyến hàng hải quốc tế, và tốc độ nâng cấp hạ tầng logistics ngày càng nhanh.
“Nếu đà tăng trưởng này tiếp tục được duy trì, ông Việt dự đoán Việt Nam hoàn toàn có thể vượt Ấn Độ trong vòng 1-2 năm tới, qua đó nâng thứ hạng thương mại lên một vị trí cao hơn, phù hợp với vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu”, chuyên gia nhận định.
Ông Việt cũng lưu ý, thương mại 800-900 tỷ USD trong khi GDP ở mức 440-450 tỷ USD cho thấy Việt Nam đang ở ngưỡng phát triển mới. Đây là nền tảng để tiến gần hơn đến mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045.
“Việt Nam đã vào Top 15, điều quan trọng bây giờ là tận dụng lợi thế này để tăng tốc, nâng chất lượng tăng trưởng, mở rộng thị trường và xây dựng vị thế thương hiệu quốc gia. Nếu giữ được đà này, mốc 1.000 tỷ USD thương mại hoàn toàn có thể đạt được sớm hơn dự kiến”, chuyên gia nhấn mạnh.
Đáng chú ý, các tổ chức quốc tế liên tục nâng dự báo tăng trưởng Việt Nam. Ngân hàng UOB (Singapore) trong báo cáo ngày 10/11 đã nâng dự báo GDP năm 2025 của Việt Nam từ 7,5% lên 7,7%. Theo UOB, mức tăng 7,85% GDP trong 9 tháng đến từ thương mại quốc tế sôi động và sản lượng tăng mạnh.
Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB khẳng định, triển vọng đến cuối năm 2025 vẫn tích cực nhờ vào kết quả hoạt động mạnh mẽ trong ba quý đầu năm, đặc biệt là ở lĩnh vực xuất khẩu. Hiện tại, Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN.
