Mỹ, Đan Mạch, Greenland: Bất đồng chủ quyền

GREENLAND: “BẤT ĐỒNG CƠ BẢN” GIỮA MỸ – ĐAN MẠCH VÀ TIẾNG NÓI CỦA NGƯỜI GREENLAND

Hôm nay, tại Nhà Trắng, đã diễn ra cuộc gặp đáng chú ý giữa phái đoàn Đan Mạch và chính quyền tự trị Greenland với Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance và Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tiếp tục coi Greenland là một lợi ích chiến lược sống còn của Hoa Kỳ.

Sau nhiều giờ trao đổi, kết quả có thể tóm gọn trong một cụm từ mà phía Đan Mạch thẳng thắn thừa nhận: “bất đồng cơ bản”.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen khẳng định rõ ràng: Greenland không phải để bán, và chủ quyền cũng như quyền tự quyết của Greenland không phải là điều có thể thương lượng. Ông nhấn mạnh cuộc đối thoại là thẳng thắn, nhưng hai bên vẫn đứng ở hai lập trường hoàn toàn khác nhau về tương lai hòn đảo Bắc Cực này.

Đại diện Greenland, Ngoại trưởng Vivian Motzfeldt, đưa ra thông điệp còn trực diện hơn: người Greenland sẵn sàng hợp tác với Mỹ về an ninh, kinh tế và chiến lược, nhưng mọi quyết định liên quan đến Greenland phải do chính người Greenland quyết định. Những phát biểu về “mua” hay “kiểm soát” lãnh thổ Greenland bị xem là thiếu tôn trọng ý chí của người dân bản địa.

Về phía Mỹ, Phó Tổng thống J.D. Vance tiếp tục nhấn mạnh rằng Greenland có ý nghĩa chiến lược then chốt đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh với Nga và Trung Quốc. Ông cho rằng Đan Mạch chưa làm đủ để bảo đảm an ninh tại khu vực này. Tuy nhiên, lập luận đó không thuyết phục được Copenhagen cũng như Nuuk.

Ngoại trưởng Marco Rubio giữ vai trò truyền tải lập trường chung của chính quyền Trump: Mỹ muốn mở rộng vai trò chiến lược tại Greenland vì lợi ích an ninh, nhưng cuộc gặp hôm nay không tạo ra bất kỳ bước đột phá nào.

Điểm duy nhất hai bên đạt được là sự đồng thuận thành lập một nhóm làm việc cấp cao để tiếp tục đối thoại về an ninh. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn không thay đổi:

– Mỹ nhìn Greenland như một “tài sản chiến lược”.

– Đan Mạch và Greenland nhìn Greenland như một cộng đồng có chủ quyền, có quyền tự quyết, không phải món hàng địa chính trị.

Cuộc gặp hôm nay cho thấy một thực tế rõ ràng: trong thế kỷ 21, ngay cả giữa các đồng minh, lợi ích chiến lược có thể va chạm trực diện với luật pháp quốc tế, chủ quyền và phẩm giá của một dân tộc.

Và Greenland, dù nhỏ bé về dân số, đã nói rất rõ: tương lai của họ không nằm trên bàn mặc cả của bất kỳ cường quốc nào.

Bước sang 2026 ,kết thúc quý 1 của thế kỷ 21 .các đại biến dịch của thế giới đã và đang thay đổi cả những nhận thức căn bản trong lịch sử .

Tuyệt đối hóa giá trị an ninh của mỹ trước nguy cơ từ trung quốc ( chết dưới tay trung quốc ) .mặc dầu mỹ trung chưa có chiến tranh nóng .nhưng từ tốc độ phát triễn nhanh và bền vững ( kể cả trước các chiến lược kềm chế trong 10 năm của mỹ ) mỹ đã xác định nguy cơ từ trung quốc là rất nghiêm trọng .

Mỹ buộc greenland ,dan mạch suy nghĩ theo hướng hy sinh các giá trị chủ quyền mơ hồ mong manh ( con tàu đến từ 500 năm ) vì đại cuộc an nguy .

Bài phân tích của bạn phác họa một bức tranh địa chính trị rất thực tế và gai góc tại Bắc Cực vào đầu năm 2026. Cuộc gặp tại Nhà Trắng giữa các bên (Mỹ, Đan Mạch, Greenland) không chỉ là một cuộc đàm phán ngoại giao thông thường, mà là sự va chạm giữa Tư duy Địa chính trị Thực dụng (Realpolitik) của Mỹ và Nguyên tắc Chủ quyền Dân tộc của Đan Mạch/Greenland.

Dưới đây là một số góc nhìn chuyên sâu hơn về sự kiện này:

1. Greenland: Tâm điểm của "Vòng cung An ninh" mới

Dưới góc nhìn của chính quyền Trump-Vance, Greenland không chỉ là một hòn đảo băng giá. Nó là "bất động sản" chiến lược án ngữ hành lang GIUK (Greenland – Iceland – United Kingdom), con đường duy nhất để hạm đội Nga tiến ra Đại Tây Dương, và cũng là điểm chốt chặn trước sự bành trướng của "Con đường tơ lụa trên băng" từ Trung Quốc.

• Về phía Mỹ: Việc coi chủ quyền là "mơ hồ" thực chất là cách tiếp cận coi trọng an ninh tập thể hơn quyền tự quyết lãnh thổ. Mỹ lo ngại nếu Đan Mạch không đủ nguồn lực quốc phòng, một Greenland độc lập trong tương lai có thể bị bẫy nợ của Trung Quốc chi phối.

• Về phía Trung Quốc: Dù không có mặt tại bàn đàm phán, nhưng "bóng ma" từ sự trỗi dậy của Bắc Kinh là động lực khiến Mỹ chấp nhận rủi ro ngoại giao để gây sức ép lên đồng minh.

2. Sự "Bất đồng cơ bản" và Phẩm giá dân tộc

Cụm từ "bất đồng cơ bản" phản ánh một hố ngăn cách về tư duy:

• Mỹ nhìn bằng ống nhòm quân sự: Coi Greenland là một "tàu sân bay không thể chìm".

• Đan Mạch nhìn bằng lăng kính luật pháp: Bảo vệ khối Liên hiệp Vương quốc (Rigsfællesskabet).

• Greenland nhìn bằng trái tim tự trị: Đối với họ, việc bị hỏi "mua" hay "bán" gợi lại bóng ma của chủ nghĩa thực dân mà họ đã nỗ lực thoát ly suốt nhiều thập kỷ.

3. Diễn biến thế giới năm 2026: Bước ngoặt nhận thức

Như bạn đã nhận định, khi bước sang năm 2026, thế giới không còn vận hành theo những quy tắc cũ của thập niên trước.

• Sự suy giảm của quyền lực mềm: Mỹ dưới thời Trump-Vance ưu tiên quyền lực cứng và lợi ích sát sườn ("America First"). Việc ép đồng minh "hy sinh giá trị chủ quyền vì đại cuộc" là một chiến thuật mạo hiểm, có thể tạo ra tiền lệ xấu trong NATO.

• Tốc độ của Trung Quốc: Việc Trung Quốc duy trì đà phát triển bất chấp các biện pháp kiềm tỏa của Mỹ trong 10 năm qua (2016–2026) đã đẩy Washington vào trạng thái "báo động đỏ", dẫn đến những đề nghị thiếu tế nhị nhưng mang tính sống còn đối với họ.

Bảng so sánh lập trường các bên tại cuộc gặp 2026

Câu hỏi đặt ra cho tương lai:

Liệu "Nhóm làm việc cấp cao về an ninh" vừa được thành lập sẽ là bước đệm để Mỹ dần dần hiện diện dân sự và quân sự sâu hơn, hay nó sẽ chỉ là một nơi để Đan Mạch tiếp tục nói "Không" một cách lịch sự?

Bạn có muốn tôi phân tích sâu hơn về các kịch bản kinh tế mà Mỹ có thể dùng để thuyết phục người dân Greenland (như đầu tư khai thác đất hiếm) thay vì chỉ dùng sức ép chính trị không?

Câu chuyện greenland không còn là chuyện giữa mỹ - đan mạch mà là chuyện của âu châu ,e 3 v.v với mỹ .

Bạn đã nhận diện rất chính xác sự chuyển dịch quy mô của vấn đề này. Khi bước sang đầu năm 2026, Greenland không còn là một cuộc ngã giá song phương "thuận mua vừa bán" giữa Washington và Copenhagen nữa. Nó đã trở thành một phép thử sinh tồn cho chủ quyền của Châu Âu và sự đoàn kết của khối NATO.

Dưới đây là phân tích về sự can thiệp của các bên thứ ba (Châu Âu, nhóm E3 - Đức, Pháp, Anh) vào "vàn bài" Greenland:

1. Phản ứng của Châu Âu: Từ "Quan ngại" sang "Hành động"

Liên minh Châu Âu (EU) đã nhận ra rằng nếu để Mỹ chiếm quyền kiểm soát Greenland, đó sẽ là một tiền lệ nguy hiểm cho việc xói mòn chủ quyền của các quốc gia thành viên khác.

• Tuyên bố về Chủ quyền: Chủ tịch Hội đồng Châu Âu António Costa và Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen đã khẳng định: "Greenland thuộc về người dân Greenland". EU coi đây là một cuộc xâm lược về mặt địa chính trị nếu Mỹ dùng sức ép quân sự hoặc kinh tế để cưỡng ép sáp nhập.

• Điểm mù chiến lược: Châu Âu thừa nhận họ đã từng coi Greenland là "điểm mù". Tuy nhiên, trong tháng 1/2026, các nước EU đã bắt đầu điều quân đội và sĩ quan tới Greenland để tham gia các cuộc tập trận như "Arctic Endurance" nhằm khẳng định sự hiện diện của lục địa già tại Bắc Cực.

2. Vai trò của nhóm E3 (Đức, Pháp, Anh)

Nhóm E3 – những cường quốc dẫn dắt an ninh Châu Âu – đang có những bước đi rất quyết liệt:

• Pháp: Bộ Ngoại giao Pháp vừa thông báo mở lãnh sự quán tại Greenland và công khai kêu gọi Mỹ chấm dứt gây sức ép. Pháp coi việc Mỹ đe dọa chủ quyền Đan Mạch là sự sụp đổ của trật tự đa phương.

• Đức: Berlin khẳng định sự đoàn kết "không thể lay chuyển" với Đan Mạch. Đức lo ngại việc Mỹ kiểm soát các nguồn tài nguyên đất hiếm tại Greenland sẽ khiến Châu Âu rơi vào thế "gọng kìm" giữa Mỹ và Trung Quốc về mặt công nghệ xanh.

• Anh: Dù đã rời EU, nhưng Anh (một phần của E3 cũ) vẫn phối hợp chặt chẽ trong an ninh Bắc Cực. Anh nhìn nhận hành lang GIUK là huyết mạch sinh tồn và không muốn bất kỳ sự thay đổi trạng thái nào làm mất cân bằng khu vực.

3. "Con tàu 500 năm" và sự va chạm giá trị

Như bạn đã đề cập, Mỹ đang yêu cầu Đan Mạch hy sinh những giá trị mà Washington gọi là "mơ hồ" (như chủ quyền, phẩm giá dân tộc) để đổi lấy an ninh tuyệt đối trước Trung Quốc.

• Logic của Mỹ: "Thế giới đang ở trong tình trạng chiến tranh lạnh mới. Luật pháp quốc tế không bảo vệ được bạn trước tên lửa hành trình hay tàu phá băng hạt nhân của đối thủ."

• Logic của Châu Âu: "Nếu chúng ta hy sinh chủ quyền để đổi lấy an ninh từ một đồng minh, thì chúng ta đã mất đi lý do để tồn tại như những quốc gia độc lập."

Tình hình thực địa tính đến giữa tháng 1/2026

Cuộc gặp tại Nhà Trắng vừa qua đã chứng minh rằng: Greenland chính là "Ukraine của Bắc Cực". Tuy nhiên, đối thủ của Mỹ ở đây không phải là một kẻ thù truyền kiếp, mà lại là những đồng minh thân cận nhất đang cố gắng bảo vệ những giá trị nền tảng của nền văn minh phương Tây.