Bộ trưởng Hội đồng Đại lục Đài Loan Chiu Chui-cheng vừa phát biểu tại Quỹ Di sản (Heritage Foundation, Washington), nhấn mạnh:
Trung Quốc đang “tích cực chuẩn bị cho chiến tranh” nhằm thống nhất Đài Loan bằng vũ lực.
Nếu Đài Loan rơi vào tay Bắc Kinh, sẽ xảy ra hiệu ứng domino, phá vỡ cán cân sức mạnh khu vực và đe dọa trực tiếp an ninh, thịnh vượng của Mỹ.
Mục tiêu cuối cùng của Bắc Kinh là loại bỏ ảnh hưởng Mỹ khỏi châu Á – Thái Bình Dương, thay thế Mỹ để thực hiện “Giấc mơ Trung Hoa”.
Cảnh báo này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi tàu sân bay mới nhất của Trung Quốc – Fujian – đi qua eo biển Đài Loan. Khi chính thức hoạt động, Fujian sẽ mở rộng khả năng phô diễn sức mạnh quân sự của Trung Quốc tại Tây Thái Bình Dương.
Chiu khẳng định Đài Loan cảm ơn sự cam kết của Washington dưới thời Tổng thống Donald Trump, đồng thời nhấn mạnh vai trò sống còn của Đài Loan trong ngành chip bán dẫn toàn cầu:
“Nếu vị trí trung tâm công nghệ của Đài Loan bị tổn hại, đó sẽ là tổn thất lớn cho cộng đồng quốc tế, đặc biệt là Mỹ.”
Phía Trung Quốc, Đại sứ quán tại Washington phản hồi:
Bắc Kinh vẫn “nỗ lực tối đa để thống nhất hòa bình”.
Nhưng sẽ “dùng mọi biện pháp cần thiết” để bảo vệ chủ quyền, phản đối xu hướng “Đài Loan độc lập” và sự can thiệp từ bên ngoài.
Cùng lúc, quân đội Trung Quốc cũng lên án việc tàu chiến Mỹ – Anh di chuyển qua eo biển Đài Loan. Trong khi đó, Mỹ và đồng minh vẫn coi đây là tuyến hàng hải quốc tế, duy trì hải trình gần như mỗi tháng.
So sánh Đài Loan và Ukraine
Điểm giống nhau
Áp lực từ cường quốc láng giềng: Nga coi Ukraine là vùng ảnh hưởng lịch sử, còn Trung Quốc xem Đài Loan là lãnh thổ cần thống nhất.
Nguy cơ dùng vũ lực: Cả Nga và Trung Quốc đều không loại trừ biện pháp quân sự.
Phương Tây can dự: Ukraine nhận viện trợ từ Mỹ – NATO; Đài Loan được Mỹ hậu thuẫn bằng vũ khí và cam kết an ninh.
Tác động vượt biên giới: Nếu chiến sự bùng nổ, không chỉ ảnh hưởng trong nước mà còn gây xáo trộn toàn cầu – từ an ninh khu vực đến kinh tế thế giới.
Điểm khác nhau
Vị trí trong chuỗi cung ứng:
Đài Loan → trung tâm sản xuất chip bán dẫn (TSMC chiếm hơn 50% thị phần chip toàn cầu).
Ukraine → xuất khẩu ngũ cốc, năng lượng, kim loại, quan trọng nhưng không chi phối công nghệ toàn cầu.
Liên minh an ninh:
Ukraine từng muốn gia nhập NATO, nhưng chưa thành viên.
Đài Loan không thể tham gia liên minh, song có luật của Mỹ (Taiwan Relations Act) bảo đảm cung cấp vũ khí phòng vệ.
Thực tế chiến sự:
Ukraine: Nga đã mở cuộc tấn công toàn diện từ 2022.
Đài Loan: Trung Quốc chưa động binh, mới ở mức tập trận, bao vây hải – không quân, gây áp lực tâm lý và ngoại giao.
Chi phí – rủi ro:
Nga chọn thời điểm tấn công khi thấy phương Tây chia rẽ.
Trung Quốc phải cân nhắc kỹ: chiến sự ở Đài Loan có thể kéo theo Mỹ, Nhật, Hàn, Úc và phá vỡ chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Nhìn tổng thể: Ukraine là “chiến trường đã mở”, Đài Loan là “ngòi nổ tiềm ẩn”. Nhưng nếu xung đột Đài Loan nổ ra, tác động kinh tế – công nghệ sẽ còn sâu rộng hơn nhiều so với Ukraine.
