Tình trạng hơn 50.000 hàng quán đóng cửa trong 6 tháng đầu năm 2025 tại Việt Nam phản ánh một "cuộc thanh lọc" mạnh mẽ của thị trường F&B. Dựa trên các báo cáo và phân tích, có nhiều nguyên nhân đan xen, bao gồm cả những vấn đề vĩ mô và nội tại của các doanh nghiệp.
1. Chi phí tăng cao và lợi nhuận sụt giảm
* Chi phí đầu vào tăng: Nhiều báo cáo cho thấy giá nguyên liệu, chi phí thuê mặt bằng, và chi phí nhân sự đều tăng cao. Khoảng 45% doanh nghiệp F&B đã phải tăng giá bán sản phẩm trong 6 tháng đầu năm 2025 để duy trì hoạt động.
* Chi phí tuân thủ thuế: Đây là một trong những gánh nặng lớn nhất, đặc biệt đối với các hộ kinh doanh nhỏ lẻ. Việc siết chặt quản lý thuế, áp dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền và yêu cầu kê khai doanh thu thực tế đã làm tăng đáng kể chi phí hành chính và thuế phải nộp.
* Trước đây, nhiều hộ kinh doanh có thể nộp thuế khoán với số tiền cố định hàng tháng. Tuy nhiên, với các quy định mới, thuế suất 4,5% trên doanh thu đối với kinh doanh ăn uống khiến nhiều cửa hàng phải đóng thuế cao hơn rất nhiều so với trước, thậm chí gấp nhiều lần.
* Chi phí cho việc xây dựng bộ máy kế toán, thuê nhân viên hoặc dịch vụ kế toán chuyên nghiệp để đảm bảo tuân thủ pháp luật cũng là một rào cản lớn. Nhiều chủ quán nhỏ lẻ, thiếu kiến thức về tài chính, kế toán, đã phải đối mặt với rủi ro pháp lý nếu kê khai sai.
2. Sự "thanh lọc" của thị trường
* Cạnh tranh khốc liệt: Ngành F&B luôn có sự cạnh tranh gay gắt. Các mô hình kinh doanh nhỏ, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm vận hành, và chiến lược không rõ ràng dễ dàng bị loại bỏ.
* Xu hướng "đóng để mở": Thay vì mở ồ ạt, các "ông lớn" trong ngành F&B như Starbucks đang điều chỉnh chiến lược, đóng cửa các cửa hàng kém hiệu quả để tập trung vào những vị trí đắc địa, mang tính biểu tượng, ưu tiên chất lượng trải nghiệm hơn số lượng. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển từ giai đoạn tăng trưởng nóng sang giai đoạn phát triển bền vững và chuyên nghiệp hơn.
3. Những vấn đề khác
* Tâm lý người tiêu dùng: Mặc dù tổng doanh thu ngành F&B vẫn tăng, nhưng người tiêu dùng đang có xu hướng chi tiêu thông minh hơn. Họ sẵn sàng trả chi phí cao hơn cho các dịch vụ chất lượng, có trải nghiệm tốt, thay vì tiêu dùng "ngẫu hứng" ở các quán nhỏ lẻ.
* Khó khăn trong quản lý đầu vào: Các doanh nghiệp, đặc biệt là SME, gặp khó khăn trong việc tìm kiếm các nhà cung cấp có hóa đơn đầu vào hợp lệ, dẫn đến việc không thể khấu trừ thuế, làm tăng chi phí và giảm lợi nhuận thực tế.
Tóm lại, việc hơn 50.000 hàng quán đóng cửa trong 6 tháng đầu năm 2025 là một tín hiệu cho thấy thị trường F&B đang trải qua một cuộc "đại thanh lọc". Nền kinh tế thị trường đang đòi hỏi sự chuyên nghiệp hóa, minh bạch hóa trong quản lý và vận hành. Những mô hình kinh doanh nhỏ lẻ, dựa vào kinh nghiệm và sự linh hoạt để trốn tránh chi phí, đặc biệt là chi phí tuân thủ thuế, đang dần mất đi lợi thế cạnh tranh và buộc phải nhường chỗ cho những doanh nghiệp có tầm nhìn dài hạn, có đủ năng lực tài chính và vận hành để đáp ứng những "tiêu chuẩn cơ bản mới" của thị trường.
Theo báo cáo mới nhất của iPOS.vn, đến ngày 30/6/2025, cả nước còn khoảng 299.900 cửa hàng F&B, giảm 50.000 địa điểm so với năm 2024 - tương đương mức sụt giảm 7,1%. Đáng chú ý, Hà Nội và TP.HCM đều giảm hơn 11%, cho thấy thị trường ẩm thực đang “thấm đòn” ở cả hai đầu tàu lớn nhất.
Nhiều quán “mở nhanh - đóng nhanh - học nhanh”
Rất nhiều mô hình nhỏ chỉ tồn tại 2–3 tháng rồi buộc phải đóng cửa vì không trụ nổi chi phí mặt bằng, nhân sự và giá nguyên liệu tăng. Đây được xem là giai đoạn thanh lọc tự nhiên, khi lớp yếu rút lui, nhường chỗ cho những thương hiệu có năng lực tài chính, vận hành và chiến lược rõ ràng hơn.
Ngay cả các “ông lớn” cũng đang điều chỉnh vị thế. Starbucks chẳng hạn đóng cửa cửa hàng Reserve Hàn Thuyên (TP.HCM) năm 2024, nhưng nhanh chóng tái khai trương tại những vị trí biểu tượng như Bitexco và Diamond Plaza, thể hiện xu hướng “đóng để mở”, ưu tiên chất lượng trải nghiệm thay vì mở ồ ạt.
Làn sóng tăng giá lan rộng
Khảo sát 830 doanh nghiệp F&B cho thấy 45% đã tăng giá bán trong 6 tháng đầu năm 2025.
Trong đó:
32,5% tăng dưới 5%
11,3% tăng 5–10%
Chỉ 1,4% tăng trên 10%
Nguyên nhân chính: giá nguyên liệu tăng (35,4%), chi phí nhân sự, thuê mặt bằng và thay đổi chính sách thuế. Nhiều chủ quán thừa nhận họ buộc phải tăng giá “nhỏ giọt” để duy trì hoạt động, thay vì tạo cú sốc cho khách hàng.
Theo đại diện iPOS.vn, ngành F&B đang bước vào thời điểm khả năng định giá và giữ khách hàng trung thành trở thành “bài test sống còn”.
Nguồn: Người lao động
