Trong nỗ lực thúc đẩy quá trình tái công nghiệp hóa, Tổng thống Donald Trump đã nhấn mạnh vai trò của tự động hóa và công nghệ cao, với mục tiêu đưa hoạt động sản xuất quay trở lại nước Mỹ.
Robot sử dụng công nghệ AI được giới thiệu tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới 2022 ở Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 1/9/2022. Ảnh: THX/ TTXVN
Tuy nhiên, theo đài Sputnik (Nga), một nghịch lý đang đặt ra hiện nay đó là để đạt được mục tiêu này, Mỹ nhiều khả năng vẫn phải dựa vào các hệ thống robot công nghiệp tiên tiến từ nước ngoài - trong đó có cả Trung Quốc, đối thủ địa chính trị và kinh tế lớn của Washington.
Theo số liệu hiện tại, khoảng 40% robot công nghiệp tại Mỹ có nguồn gốc từ Nhật Bản, 16% đến từ Trung Quốc và 12% từ Đức – ba quốc gia vốn từng là mục tiêu của các chính sách thuế quan và hạn chế thương mại trong nhiệm kỳ của ông Trump. Các quốc gia này, cùng với Hàn Quốc, sản xuất tới 70% robot toàn cầu, báo cáo của Liên đoàn Robot Quốc tế cho biết. Đáng chú ý, tất cả những nước trên đều là mục tiêu của chính sách thương mại cứng rắn dưới thời Tổng thống Trump.
Trong khi một số công ty công nghệ Mỹ - bao gồm Tesla, Agility Robotics và Figure AI - đang nỗ lực phát triển thế hệ robot nội địa, thì năng lực sản xuất robot của Mỹ vẫn chưa thể sánh với các quốc gia dẫn đầu. Trong khi đó, hãng tin Axios cho biết Trung Quốc đang vươn lên mạnh mẽ trong lĩnh vực này, nhờ vào chiến lược quốc gia “Made in China 2025” – sáng kiến được Chủ tịch Tập Cận Bình khởi xướng từ năm 2015, đặt robot vào danh mục các ngành công nghiệp trọng yếu.
Theo Liên đoàn Robot Quốc tế, Trung Quốc đã thống trị thị trường robot công nghiệp, triển khai nhiều robot hơn tất cả các quốc gia khác cộng lại mỗi năm kể từ 2021. Robot công nghiệp được sử dụng rộng rãi trong các ngành sản xuất và vận chuyển.
Ngoài robot công nghiệp, Trung Quốc cũng đang nỗ lực phát triển robot hình người với công nghệ tiên tiến hơn và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp hơn. Trong một tài liệu chính sách năm 2023, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc xác định ngành robot hình người là một “biên giới mới trong cuộc cạnh tranh công nghệ”, đặt mục tiêu đến năm 2025 sẽ sản xuất hàng loạt và đảm bảo chuỗi cung ứng cho các linh kiện cốt lõi.
Giáo sư Xi tại Đại học Hong Kong nhận xét: “Trung Quốc bắt đầu muộn hơn, nhưng có lợi thế riêng như thị trường lớn và chuỗi cung ứng công nghệ tương đối hoàn chỉnh, giúp họ dễ dàng phát triển các loại robot tương tự với giá thành rẻ hơn”.
Từ vị thế từng đi đầu trong việc ứng dụng robot vào sản xuất ô tô từ những năm 1960, nước Mỹ đang tụt lại phía sau, chủ yếu do thiếu đầu tư, sự hỗ trợ hạn hẹp từ chính phủ liên bang, và sự phản đối kéo dài từ các tổ chức công đoàn đối với việc tự động hóa dây chuyền sản xuất.
Trong bối cảnh đó, Nhà Trắng dưới quyền Tổng thống Trump hy vọng các khoản đầu tư lớn cần thiết để xây dựng lại ngành robot công nghiệp. Nước này đang tìm cách sử dụng các công cụ chính sách như ưu đãi thuế và quy định nhập khẩu để thúc đẩy sản xuất trong nước, đồng thời hạn chế sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực được đánh giá là có ý nghĩa chiến lược đối với an ninh quốc gia và lợi ích kinh tế lâu dài.
Hải Vân/Báo Tin tức và Dân tộc
