Dòng tiền của người dân đang “ngủ yên” trong ngân hàng, bất chấp lãi suất thấp. Nghe thì có vẻ an toàn, nhưng thực chất đây là biểu hiện của sự bất lực trước lạm phát và đồng tiền mất giá.
1. Lãi suất thực dương,ảo giác ngắn hạn
Đúng là hiện nay lãi suất tiết kiệm 4,5% – 5,5%/năm vẫn cao hơn CPI 3,27% trong nửa đầu 2025. Nhưng hãy nhớ: CPI là chỉ số được công bố chính thức, chưa chắc phản ánh hết chi phí thực tế của đời sống.
• Giá thực phẩm, y tế, giáo dục, nhà ở… đang tăng nhanh hơn nhiều so với con số 3,27%.
• Người dân gửi tiết kiệm nghĩ rằng mình “lãi thực”, nhưng khi bước ra chợ hay thanh toán hóa đơn, sức mua của đồng tiền đã âm thầm co hẹp.
Nói cách khác: bạn đang nhận lãi 5% danh nghĩa, nhưng thực tế đồng tiền mất giá 7-8% mỗi năm.
2. Khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động,vòng xoáy tiền rẻ
Hệ thống ngân hàng đang cho vay ra nhanh hơn tốc độ hút tiền về. Đây chính là công thức kinh điển để tạo ra:
• Dư nợ phình to
• Nợ xấu tiềm ẩn
• Lạm phát bùng phát khi vốn vay chạy vào đầu cơ
Ngân hàng Nhà nước muốn giữ lãi suất thấp để kích thích kinh tế. Nhưng càng giữ thấp, dòng vốn càng chảy vào tiêu dùng ngắn hạn và đầu cơ tài sản,thay vì tạo ra năng suất. Kết quả cuối cùng là: giá trị đồng VND bị xói mòn.
3. Đồng tiền mất giá,cái bẫy mà người gửi tiết kiệm không thấy
Người dân thấy an toàn khi gửi vào Big 4 ngân hàng, nhưng quên rằng:
• Đồng tiền gửi hôm nay, 5-10 năm sau sẽ không còn giá trị như hiện tại.
• Nếu lạm phát kéo dài, số dư trên sổ tiết kiệm sẽ phình to về danh nghĩa, nhưng sức mua thực tế thì teo tóp dần.
Đây chính là bài học đã lặp đi lặp lại trong lịch sử tài chính toàn cầu:
• Người Mỹ những năm 1970 gửi ngân hàng cũng nghĩ rằng 5%/năm là “ổn”. Nhưng đồng USD mất giá một nửa chỉ trong một thập kỷ vì lạm phát hai con số.
• Việt Nam trong những năm 1980, 1990 cũng từng chứng kiến cảnh “tiền gửi nhiều nhưng mua chẳng được bao nhiêu”.
4. Nhà đầu tư phải tỉnh táo
Nếu nhìn xa, bạn sẽ thấy nghịch lý hôm nay là lời cảnh báo:
• Tiền gửi là lớp phòng thủ ngắn hạn, không phải giải pháp dài hạn.
• Khi lãi suất thấp hơn tốc độ mất giá của đồng tiền, gửi tiết kiệm thực chất là “mua sự an toàn giả tạo”.
• Để giữ được giá trị thực, cần dịch chuyển một phần tài sản sang vàng – bạc – đất – hàng hóa – những thứ không bị in thêm theo ý chí của ngân hàng trung ương.
=> Người dân đang chọn ngân hàng vì sợ rủi ro, nhưng lại quên rằng rủi ro lớn nhất chính là sự âm thầm mất giá của đồng tiền. Khi bạn nghĩ rằng mình đang “tiết kiệm để bảo toàn vốn”, thực chất bạn đang chấp nhận đánh đổi tương lai để lấy cảm giác an toàn hiện tại. Và trong đầu tư,cảm giác an toàn là kẻ thù nguy hiểm nhất.
