Nhiều người đổ lỗi cho việc Moody’s hạ xếp hạng tín nhiệm là nguyên nhân khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng vọt. Nhưng thực tế cho thấy, đây không còn là câu chuyện của riêng nước Mỹ. Lợi suất trái phiếu dài hạn đang leo thang trên toàn bộ thế giới phát triển.
1. Lợi suất trái phiếu dài hạn: Định giá lại tiền tệ, không còn là câu chuyện kinh tế
Vì rất ít giao dịch thực tế diễn ra ở kỳ hạn 30 năm, nên trái phiếu siêu dài hạn thường được xem là thước đo giá trị dài hạn của đồng tiền, hơn là phản ánh điều kiện kinh tế hiện tại. Và những gì thị trường đang thể hiện là sự hoài nghi về giá trị thực của tiền trong tương lai.
2. Không chỉ Mỹ, cả thế giới phát triển đều đang chứng kiến làn sóng tăng lãi suất dài hạn
Mỹ: Lợi suất trái phiếu 30 năm đang tiến gần các đỉnh chu kỳ.
Đức: Trong bối cảnh kinh tế yếu, lợi suất vẫn tăng mạnh.
Anh: Đã vượt qua thời điểm bất ổn "Truss Moment", lợi suất vẫn âm thầm tăng đều.
Nhật Bản: GDP quý 1 yếu ớt, nhưng lợi suất dài hạn vẫn leo thang – dấu hiệu rõ ràng đây không còn là câu chuyện tăng trưởng.
Úc: Trái phiếu dài hạn lập đỉnh mới.
Canada: Là quốc gia duy nhất trong nhóm G7 mà lợi suất dài hạn chưa vượt đỉnh, nhưng cái giá phải trả là nền kinh tế rơi vào tình trạng đình trệ (GDP đầu người không tăng, cắt giảm lãi suất mạnh).
3. Từ câu chuyện tăng trưởng sang nỗi lo tiền tệ
Sau COVID-19, đà tăng của lợi suất từng được lý giải bằng phục hồi kinh tế và lạm phát. Nhưng bước sang năm 2024, xu hướng đã thay đổi: nỗi lo về giá trị của đồng tiền đang chi phối thị trường.
Vàng là bằng chứng rõ nhất: giá tăng bất chấp điều kiện kinh tế toàn cầu không mấy khả quan.
Bitcoin cũng thể hiện xu hướng tương tự, dù vẫn còn gắn với nhóm tài sản rủi ro nhiều hơn vàng.
4. Một bức tranh đáng lo hơn những gì đã từng thấy
Lần cuối thị trường chứng kiến lợi suất dài hạn cao như thế này là khi:
Nền kinh tế Mỹ tăng trưởng mạnh nhờ nợ tư nhân,
Dân số trẻ và tăng đều,
Các quốc gia chưa ngập trong nợ công như hiện nay.
Tình hình hiện tại hoàn toàn trái ngược: dân số già, nợ công cao, tăng trưởng trì trệ, nhưng lợi suất dài hạn vẫn leo thang – phản ánh kỳ vọng về sự mất giá dài hạn của tiền tệ.
5. Thông điệp từ thị trường: Tránh xa trái phiếu, trú ẩn vào tài sản thực
Nếu các nền kinh tế không sẵn sàng thắt chặt chi tiêu công và kiểm soát tài khóa, thì xu hướng hiện tại sẽ còn tiếp diễn:
➡ Trái phiếu dài hạn sẽ tiếp tục bị bán tháo.
➡ Cổ phiếu và tài sản cứng (vàng, bất động sản, Bitcoin) sẽ được ưu ái hơn.
➡ Niềm tin vào tiền pháp định sẽ tiếp tục xói mòn trên phạm vi toàn cầu.
