TRUNG QUỐC QUYẾT LIỆT CHẠY ĐUA NĂNG LƯỢNG CHO KỶ NGUYÊN TRÍ TUỆ NHÂN TẠO
Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, điện năng đã trở thành nhiên liệu chiến lược – không chỉ để vận hành máy móc mà để vận hành toàn bộ nền kinh tế số. Trung Quốc hiểu rõ điều này và đang triển khai một chiến lược năng lượng toàn diện, mạnh mẽ và quyết liệt, không dựa trên từng cụm GPU hay trung tâm dữ liệu đơn lẻ như Mỹ, mà theo cách tiếp cận đồng bộ cấp quốc gia. Với mỗi bước tiến về AI, tự động hóa, blockchain hay công nghệ quốc phòng, nhu cầu điện tăng theo cấp số nhân – và Bắc Kinh đã lựa chọn không khoan nhượng trong việc đáp ứng yêu cầu đó. Dưới đây là 5 điểm nhấn mạnh Trung Quốc đang tìm cách tạo lợi thế trong cuộc đua này.
1. XÂY DỰNG NĂNG LƯỢNG THEO TẦM VÓC QUỐC GIA, KHÔNG THEO CỤM LẺ
Trung Quốc không triển khai điện lực theo từng trung tâm hay cụm máy chủ như các nước phương Tây, mà thiết kế hạ tầng năng lượng theo mô hình quốc gia hóa. Mỗi lần mở rộng là một lần nhân đôi công suất – tạo ra khả năng “dự phòng” cho tương lai, nhất là khi các công nghệ như AI hay vũ khí thông minh cần lượng điện không nhỏ để huấn luyện và vận hành. Đây là một chiến lược mang tính phòng thủ và chủ động cao, chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh không phải bằng quân đội, mà bằng trí tuệ và công suất xử lý.
2. TĂNG TỐC VỚI THỦY ĐIỆN HIMALAYA, ĐIỆN MẶT TRỜI TÂN CƯƠNG VÀ HẠT NHÂN MÔ-ĐUN
Trung Quốc đang xây dựng một đập thủy điện khổng lồ trên dãy Himalaya với công suất dự kiến vượt gấp đôi đập Tam Hiệp – công trình được xem là biểu tượng của thế kỷ 21. Cùng lúc, họ đã đưa vào vận hành trang trại điện mặt trời lớn nhất thế giới tại Tân Cương, công suất 5 GW, trải dài hơn 200.000 mẫu đất – đủ cấp điện cho toàn bộ Los Angeles trong một năm. Theo Wood Mackenzie, tổng công suất điện mặt trời và gió của Trung Quốc đang tăng với tốc độ vượt xa Mỹ và châu Âu cộng lại. Đồng thời, Bắc Kinh đang triển khai hàng trăm lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới – nhỏ gọn, dễ triển khai – nhằm cung cấp điện ổn định cho khu công nghiệp và trung tâm AI.
3. MỸ GẶP TRỞ NGẠI TỪ NỘI BỘ DÙ CÓ TIỀM LỰC LỚN
Trái ngược với Trung Quốc, Mỹ dù có tiềm năng và công nghệ, lại bị giới hạn bởi rào cản pháp lý, chính trị và các cam kết khí hậu. Nhiều bang hoàn toàn có thể tăng gấp đôi công suất phát điện nhưng bị kìm hãm bởi quy hoạch và tranh luận nội bộ. Trong khi đó, Trung Quốc kết hợp mọi nguồn – từ xanh đến truyền thống – để duy trì tăng trưởng liên tục. Sự linh hoạt về nguồn năng lượng giúp Bắc Kinh phản ứng nhanh, còn Mỹ vẫn đang do dự giữa lý tưởng và tính thực tế trong triển khai chính sách năng lượng.
4. ĐỔI MỚI HẠ TẦNG ĐIỆN – CẢ TRÊN CẠN LẪN DƯỚI BIỂN
Trung Quốc không chỉ mở rộng điện trên mặt đất, mà còn thử nghiệm các mô hình đột phá. Họ đã triển khai trung tâm dữ liệu AI dưới nước đầu tiên trên thế giới, sử dụng 400 siêu máy chủ làm mát bằng nước biển tự nhiên, có khả năng xử lý 7.000 truy vấn AI mỗi giây. Đây là mô hình giúp mở rộng năng lực điện toán mà không phụ thuộc vào hạ tầng truyền thống – đồng thời tiết kiệm năng lượng làm mát, một trong những chi phí lớn nhất của vận hành AI quy mô lớn.
5. CUỘC CHIẾN CÔNG NGHỆ TOÀN CẦU LÀ CUỘC CHIẾN CỦA ĐIỆN – TRUNG QUỐC ĐI TRƯỚC MỘT BƯỚC
Trong 10 năm tới, ưu thế công nghệ sẽ không thuộc về ai có phần mềm thông minh hơn, mà thuộc về ai có nhiều điện hơn. AI, tự động hóa, tiền số, siêu máy chủ – tất cả đều vận hành bằng điện. Việc Trung Quốc cùng lúc khai thác thủy điện Himalaya, điện mặt trời Tân Cương, năng lượng hạt nhân mô-đun và cả than đá không phải là bước lùi, mà là bước đi thực tế, đảm bảo dòng điện không bị gián đoạn. Nếu Mỹ không hành động nhanh – tháo rào cản pháp lý, đầu tư vào hạt nhân thế hệ mới, nâng cấp lưới điện quốc gia – thì khả năng bị tụt lại là điều có thể xảy ra.
KẾT LUẬN: AI không chờ đợi. Trong cuộc đua quyền lực công nghệ toàn cầu, điện không còn là hạ tầng phụ trợ, mà là trụ cột nền tảng. Ai có điện, người đó có tương lai. Và Trung Quốc – với chiến lược điện hóa toàn diện – đang bước nhanh hơn bất kỳ ai.
