Cái giá của Tự Do

22 Trần Quốc Toản, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, Tp.HCM
Tiêu điểm
Thư Giản: Abhigya Anand và dự báo 2026 CN & MT: Ba bước tư duy để không bị AI ru ngủ VH & TG: Mỹ-Trung: Tự tin thái quá, rủi ro leo thang Thư Giản: Dự đoán Điểm kỳ dị các vị trí q3 CN & MT: La Nina sụp đổ nhanh chóng, mở đường cho siêu El Nino năm 2026 Tin tức: IMF dự báo 20 nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhất trong 5 năm tới VH & TG: Ray Dalio: Trật tự thế giới tan rã VH & TG: 210 trường tiểu học ở Hàn Quốc không có học sinh lớp 1 trong lễ khai giảng 2026 CN & MT: El Nino, La Nina có thể đang âm thầm 'cứu' thế giới khỏi hạn hán toàn cầu SK & Đời Sống: Những dự báo về tương lai con người từ một thế kỷ trước Tin tức: Đề xuất di dời Trường Đại học Bách khoa: Đừng tiếp tục “nén” cao ốc và dân cư vào trung tâm cũ CN & MT: Dầu mỏ và Tương lai Năng lượng VH & TG: Các cú sốc giá dầu do chiến tranh và tính toán địa chính trị trên thế giới trong hơn nửa thế kỷ qua 1970-2026 Thư Giản: Gemini đã dự cảm khá rỏ dưới lăng kính của mac ngôn thé giới từ 2050. Nhưng từ 2010 ở... VH & TG: Học thuyết Trump: Chiến tranh mới VH & TG: TRUMP HAY SỰ BIẾN DẠNG CỦA THẾ GIỚI VH & TG: Sau Ali Khamenei, Trung Đông và trật tự thế giới sẽ thay đổi ra sao? VH & TG: Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này? VH & TG: Giáo sư Carl Thayer dự báo bức tranh thế giới sau xung đột Mỹ - Israel - Iran CN & MT: BA GÓC NHÌN VỀ CHUYẾN VIẾNG THĂM CÔNG TY DRONE RTR CỦA BỘ TRƯỞNG BỘ KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ NGUYỄN MẠNH HÙNG. VH & TG: Trung Quốc: Chiến lược "án binh bất động" CN & MT: IRAN LÀ CUỘC CHIẾN AI ĐẦU TIÊN CỦA LOÀI NGƯỜI  VÀ ĐÂY LÀ KẾT QUẢ TẠM VH & TG: BỨC TRANH CHIẾN LƯỢC TỪ GÓC NHÌN TRUNG QUỐC Tin tức: Quy hoạch bãi xe ngầm TP.HCM Tin tức: Tương lai hạ tầng Metro TP.HCM VH & TG: Singapore nới tuổi lao động ứng phó già hóa CN & MT: Lunar Mass Driver: Khoa học ủng hộ Elon Musk, nhưng 10 năm hiện thực hoá là quá lạc quan CN & MT: Cuộc đua thắp sáng Trái đất từ không gian SK & Đời Sống: Phường có mật độ dân số cao nhất Việt Nam, gấp 12 lần Hồng Kông (Trung Quốc), 10 lần Singapore Tin tức: Khai thác hiệu quả vỉa hè TP HCM : Trật tự thế giới trước nghịch lý lớn của thời đại CN & MT: Từ xe điện đến điện mặt trời: Bạc trở thành kim loại chiến lược BĐS: Nhu cầu thuê nhà tăng mạnh tại Hà Nội và TP.HCM Tiền Tệ : Nợ xấu ngân hàng vượt 10 tỷ USD: Không phải BIDV hay VPBank, đây mới là nhà băng có nhiều nợ xấu nhất BĐS: Giá bất động sản được dự báo khó giảm sâu, năm 2026 là phép thử sức bền BĐS: Khả năng tiếp cận vốn tín dụng của ngành bất động sản năm 2026 Tiền Tệ : Mỗi ngày vay hơn 2.600 tỷ đồng: Áp lực và lộ trình trả nợ công của Việt Nam ra sao trong năm 2026? BĐS: 3 “ông lớn” chia thị phần bất động sản TP.HCM năm Bính Ngọ: Vinhomes làm siêu dự án ngoại ô, Masterise tiếp tục giữ trung tâm, Sun Group đánh thức vùng ven sông Chứng khoán: Đầu tư nội địa giữa bất ổn toàn cầu BĐS: Mặt bằng trung tâm TP.HCM: Thực trạng và dự báo BĐS: Không đánh đổi giá nhà lấy tăng trưởng viển vông! BĐS: Thực trạng phân khúc nhà liền thổ tại TPHCM BĐS: 5 lưu ý khi đầu tư LƯỚT SÓNG bất động sản BĐS: Hơn 32.000 căn nhà ở xã hội gần TP.HCM trong kế hoạch xây dựng năm 2025 của Long An : Nếu không sửa luật, dự án bất động sản sẽ tắc trong 10 năm tới Tin tức: Đồng ý làm đường sắt nối TPHCM với sân bay Long Thành theo "lệnh khẩn cấp" SK & Đời Sống: Tinh thần thời đại Z VH & TG: Trung Quốc: Cuộc chiến phân tách quân đội với kinh tế VH & TG: Cuộc chiến nhập cư ở Mỹ: Đá lạnh và nòng súng nóng VH & TG: Thời đại Donroe và tương lai quan hệ quốc tế Thư Giản: Dự báo Xích Mã Hồng Dương 2026 VH & TG: Tàu sân bay Mỹ và Tương lai Tin tức: Cần Giờ vươn ra biển lớn CN & MT: El Niño có thể tái xuất cuối năm 2026: Trái đất trước nguy cơ nóng kỷ lục VH & TG: Căng thẳng Mỹ-Iran leo thang 3/3/2026 Tin tức: Tin hot 3.3 .2026 liên quan đến Iran và quan hệ Mỹ - Iran trong 24h qua CN & MT: Chiến lược không gian Mỹ và dự báo Brzezinski CN & MT: Tương lai gia đình và lòng mẹ CN & MT: Tương Lai Gia Đình Và Xã Hội Cá Nhân Tin tức: Chi phí logistics Việt Nam - Trung Quốc VH & TG: "TOÀN VĂN BÀI PHÁT BIỂU CHẤN ĐỘNG CỦA BỘ TRƯỞNG CHIẾN TRANH PETE VỀ CUỘC CHIẾN IRAN  VH & TG: Iran dùng 'vũ khí' độc tôn, toàn cầu đối diện nỗi lo mới CN & MT: Năng Lượng Hạt Nhân Mini: Tương Lai Mỹ Tin tức: Việt Nam đối mặt địa chấn kinh tế p2 Tin tức: TPHCM đột phá hạ tầng chiến lược mở lối ra hướng biển Tin tức: Cuộc di dân để xây đô thị TOD quanh ga metro TPHCM CN & MT: Tương lai Đại dương và Hồi phục Sinh thái Thư Giản: Địa Chính Trị và Dịch Lý: Vận Thế Thư Giản: Bính Ngọ 2026: Điểm Gãy Lịch Sử BĐS: Hạ tầng mở đường chu kỳ mới SK & Đời Sống: Việt Nam đối mặt địa chấn kinh tế Thư Giản: Thế kỷ 16 và 2026: Dự báo Lịch sử SK & Đời Sống: Di dân: Sức khỏe, chất lượng sống, tái định nghĩa Thư Giản: Kinh Dịch, Địa Chính Trị và Vận Mệnh SK & Đời Sống: Bùng nổ các đại đô thị Tiền Tệ : Phân tích hệ thống ngân hàng Việt Nam 2026 SK & Đời Sống: Tái cấu trúc KCN Việt Nam quanh cảng SK & Đời Sống: Hoàng Sa, Nguyễn Văn Trỗi Đến 2035 BĐS: Chủ nhà chốt lời đúng đỉnh: Ôm 23 tỷ bán chung cư gửi ngân hàng thu lãi 115 triệu mỗi tháng, rồi ở nhà thuê chờ BĐS giảm giá mới mua Tiền Tệ : Chân dung người được chọn vào ghế Chủ tịch Fed: 35 tuổi đã vào Hội đồng Thống đốc, nổi tiếng với lập trường cứng rắn về nới lỏng tiền tệ SK & Đời Sống: Cấp phép kinh doanh mặt tiền đường yêu cầu phải có chỗ để xe cho khách, không lấn chiếm vỉa hè? Tiền Tệ : Luật Tiền Mới: Thanh Lọc Hay Sụp Đổ? SK & Đời Sống: Thư Gửi Tương Lai: Bài Học Lịch Sử Tiền Tệ : Fed, USD và Tương lai Kinh tế Toàn cầu SK & Đời Sống: Cô đơn: Xu hướng xã hội Việt Nam BĐS: TS Cấn Văn Lực: Bất động sản không phải là lĩnh vực được ưu tiên vay vốn Thư Giản: Cuộc Xuất Hành Vĩ Đại 2026: Bình Minh Mới BĐS: Dòng tiền đầu tư 'áp đảo' thị trường bất động sản Thư Giản: Bình minh 2026: Cuộc xuất hành vĩ đại VH & TG: Chiến lược An ninh Quốc gia Mỹ: Răn đe Trung Quốc Chứng khoán: 150 nhà đầu tư toàn cầu đến Việt Nam tìm cơ hội "giải ngân" VH & TG: Nhật Bản cân nhắc vũ khí hạt nhân Chứng khoán: PHẦN 3: THỊ TRƯỜNG THĂNG HOA XUẤT TƯỚNG NHỮNG 'ANH HÙNG' Chứng khoán: VN-Index mất gần 30 điểm Chứng khoán: Mía đường Cao Bằng (CBS) chốt quyền trả cổ tức bằng tiền tỷ lệ 30% Chứng khoán: CHỨNG KHOÁN QUÝ 4.2025 Kì 2 BĐS: Đất ở ổn định 20 năm, không có khiếu kiện, tranh chấp có được cấp sổ đỏ hay không
Bài viết
Cái giá của Tự Do

    Vào tuần trước, gia đình và bạn bè đã tổ chức mừng sinh nhật tuổi 70 cho tôi. Wow, cái tuổi « thất thập cổ lai hy » nghe mãi, hoá ra cuối cùng thì nó cũng đến và kể từ bây giờ, tôi đã chính thức đứng vào hàng của những cụ già “ xưa nay hiếm “!

    Tudo

    Tính tới tháng 1/2025 thì tôi đã sống đúng nửa đời người ở Đức và Hoa Kỳ -- những xứ sở tự do mà đã một thời những người trong nước đã từng nói về nó trong niềm khát khao rằng: nếu đi được thì cái cột đèn nó cũng đi !!!

    *

    Nhớ lại cuộc sống vào cái thời tem phiếu mà người ta đã từng mô tả bằng nhại Kiều rằng :

    « Bắt phanh trần phải phanh trần

    Cho may-ô mới được phần may-ô » ( may-ô: áo lót nam giới)

    Cái gì cũng tem phiếu, cái gì cũng phân phối. Thỉnh thoảng cơ quan nhà nước thông báo có hàng phân phối, cán bộ công nhân viên phải đề đạt nguyện vọng xem mình cần mua gì rồi lên công đoàn để xin mua.

    Mỗi lần hàng phân phối về, cả cơ quan rộn ràng như trẩy hội ngày xuân, vui như Tết. Tất nhiên không có chuyện « muốn gì được nấy », tất cả đều phải bốc thăm . Vì khan hiếm nên mỗi lần chỉ có một số người may mắn. May mắn được mua hàng là một chuyện, nhưng mua được hàng gì lại là một chuyện khác. Đã xẩy ra chuyện « râu ông nọ cắm cằm bà kia »

    Ông A thay vì cái xích xe thì được mua yên xe đạp mà ông không cần.

    Bà B xin mua cái quạt máy thì được cái chậu nhôm sản xuất tại Liên xô tuy không đúng nguyện vọng nhưng vẫn mừng húm.

    Chị C  cần cái ruột xe lắp vào vào bánh xe đạp để chạy đi làm thì than : tôi độc thân sao lại cho tôi mua quần đùi đàn ông thế này?

    Toàn những chuyện dở khóc dở cười. Thế nên người ta nói với nhau rằng « ông « Nhà nước » cái c.ứt gì cũng phân , mà phân thì như c.ứt ».   ( “phân” có nghĩa là phân phối)…

    *

    Má tôi trong lần đi trình diễn tại Pháp năm 1969 đã mua được cái radio hiệu Phillip, mang về, ba tôi phải mang lên công an phường cho họ « cặp chì » ( mà tôi không hiểu là gì?) để chỉ được nghe Đài phát thanh Tiếng nói Việt Nam và Đài Phát thanh Giải phóng. Mỗi lần muốn nghe tình hình thế giới, ba tôi phải dò tìm làn sóng rất lâu mới nghe tiếng được tiếng mất vì sóng yếu giọng ông Đỗ Văn BBC hay Lê Văn đài VOA. Không nhịn được cười khi nhìn thấy ba tôi với vẻ mặt nghiêm trọng,  radio phải dí sát vào tai sợ hàng xóm nghe thấy vì trước cửa dán câu khẩu hiệu CA phường mới phát cho:

    « Gia đình tôi cương quyết không nghe đài địch » he he …

    Những chuyện tiếu lâm có chút màu sắc chính trị là cấm tiệt (tất nhiên vẫn lén kể và cười với nhau). Hồi đó tôi rất thích nghe và kể chuyện tiếu lâm, kể cả tiếu lâm chính trị. Một lần, lỡ kể chuyện TT Hoa Kỳ tặng sâm, nhung và các loại thuốc bổ cho ông Lê Duẩn, tôi bị công an văn hoá (PA 25) mời lên phường kiểm điểm một ngày và phải hứa không tái phạm mới được cho về !

    Những năm 80, bãi bỏ chế độ tem phiếu, cuộc sống vật chất có khá hơn một chút nhưng ăn nói vẫn phải giữ mồm giữ miệng nếu không muốn CA mời lên phường xơi nước. Mỗi lần đi trình diễn ở ngoại quốc, ngoài chuyện « hát hay, đàn giỏi, múa khéo » thì mục « khai báo lý lịch trích ngang » cho CA mới phiền, phải moi óc ra xem 3 đời có người thân ở nước ngoài không ? Họ ở nước nào, bao lâu, có hay liên lạc không …vv và vv… “ Ông CA mà lắc đầu thì có tài giỏi mấy cũng quên chuyện nước ngoài nước trong đi nhé !

    *

    Mấy chục năm ở VN, việc “ đi nhẹ, nói khẽ” do vậy cũng quen rồi !

    Qua xứ tự do thì khác hẳn: muốn nói gì thì nói, muốn làm gì thì làm miễn không xâm hại đến người khác thì không sao!

    Định cư tại Hoa Kỳ tròn 30 năm, tôi đã chứng kiến những cuộc tranh luận nảy lửa, những cuộc biểu tình rầm rộ, ròng rã mà cảnh sát chỉ đứng yên giữ trật tự, chỉ can thiệp khi có xô xát hoặc phá hoại tài sản.

    Tôi đã chứng kiến cuộc xuống đường rộng lớn BLM năm 2020.

    Tôi đã chứng kiến những người phụ nữ xuống đường đòi quyền tự quyết cho chính thân thể mình bằng biểu tượng những chiếc mũ màu hồng.

    Tôi đã chứng kiến những cuộc diễu hành của cộng đồng LGBTQ náo nhiệt và phấn khích.

    Và nhiều cuộc xuống đường khác mà tôi không nhớ hết…

    Đó là cách thể hiện chính kiến của mỗi người dân khi được sống trong một thể chế tự do, một xã hội tôn trọng quyền cá nhân của con người. Và tôi hiểu rằng mình đã may mắn đến thế nào .

    *

    Tôi hiểu thế nào là Tự Do và trân trọng nó vô cùng !

    Tôi đã chứng kiến đoàn người điên cuồng đập phá xông vào điện Capitol trong ngày 6/1/2021 để phản đối kết quả một cuộc bầu cử công bằng và minh bạch.

    Trong cuộc bầu cử TT năm 2020, do cái loa được phát ra từ một cái miệng duy nhất , người ta đã phẫn nộ đến mất lý trí khi tin rằng cuộc bầu cử là gian lận mặc dù 62 phiên toà đều đã bác bỏ điều vô cớ này, trong đó có nhiều vị thẩm phán do chính ông ta bổ nhiệm. Nếu quả thật có điều đó xảy ra thì ông ta là một TT bất tài vì đã không làm gì để ngăn chặn nó khi  đang còn đương nhiệm !

    Tôi đã nghe một số người Việt ủng hộ ông ta chửi chính quyền Biden-Harris là cộng sản, là dân chủ thổ tả và hô vang khẩu hiệu “ Thà chết vì Covid hơn là sống với Biden”.  Tuy thù như vậy nhưng tôi ngạc nhiên là suốt gần 4 năm dưới chính quyền TT Biden tôi không thấy ai đóng thuyền vượt biển như ngày xưa để quay trở ngược về VN vì không muốn đội trời chung với cái “Chính quyền xã hội chủ nghĩa thổ tả” ấy mà ngược lại, miệng thì chửi nhưng vẫn ngửa tay nhận các phúc lợi hào phóng từ hầu hết các đời TT Dân chủ như : Medicare, Medicaid, Housing, Obamacare, nhiều người còn được xe đưa đón miễn phí đi bác sĩ hoặc nhận bữa ăn mang đến tận nhà…

    Tôi kinh hoàng khi thấy mấy ông MAGA VN làm hình nộm TT Joe Biden bằng bìa rồi dùng sợi dây kéo qua kéo lại cổ của ông với vẻ hả hê khoái trá một cách man rợ trong tiếng reo hò phấn khích của đám đông vây xung quanh khiến cho tôi liên tưởng đến những cuộc hành hình của chính quyền Taliban, chửi TT Obama là “khỉ đột”, là “ mọi đen”…mà chẳng ai bắt họ cả! Đành rằng tự do, nhưng quả tình tôi không hiểu thay vì cảm ơn những nguời đã trao bao phúc lợi quí giá  , tại sao người ta có thể tự cho mình cái quyền tự do hành xử thấp hèn, ghê tởm khiến tôi liên tưởng đến những cuộc đấu tố thời Cải cách ruộng đất khi xưa !

    *

    Mấy chục năm sống trong một xã hội văn minh, tôn trọng quyền con người, chúng ta coi Tự do là điều đương nhiên và miễn phí, chúng ta sử dụng nó một cách hoang phí và vô tư mà quên mất rằng bao thế hệ đi trước đã phải đấu tranh như thế nào để chúng ta có cơ hội tận hưởng nó ngày hôm nay!

    Chỉ còn hơn 2 tháng nữa, chúng ta sẽ giã từ « chính quyền Cộng sản Biden-Harris » để bước vào Thiên đường của thánh Đô-La-Chôm của Thế giới MAGA trong đó có nhiều MAGA Việt! 

    Dưới sự lãnh đạo của ngài, Những phúc lợi cơ bản chúng ta được hưởng xưa nay có thể bị cắt giảm như Medicare, Social Security và những khoản chưa biết rõ.

    Obamacare có nguy cơ bị bãi bỏ trong khi chưa có chương trình bảo hiểm nào thay thế, nhưng dứt khoát nó phải bị bãi bỏ mặc dù nó đã giúp cho gần 50 triệu người Mỹ mua được bảo hiểm giá phải chăng chỉ vì nó mang dấu ấn của Obama -- một vị Tổng thống da màu !

    Người đi làm có thể chỉ được nghỉ hưu khi đủ 75 tuổi…Tất cả để bù đắp vào thâm thủng ngân sách do chính sách cắt Thuế cho giới tài phiệt của ngài Tổng mới.

    Cuộc sống của người cao niên, yếu đuối, tàn tật mà nhiều Việt MAGA đang hưởng thụ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Chúng ta có thể tìm hiểu về nó trong Project 2025.

    *

    Tức nước vỡ bờ. Đau quá thì có khi lại phải xuống đường lên tiếng cũng nên !

    Nhưng coi chừng, “ ổng xua lính” trấn áp, bắn vào chân đó, vì ổng đã hăm rồi !( điều này đã được ông tướng 4 sao Mark Kelly của ông kể trong sách, ai chưa đọc thì nhờ con cháu nó Gú Gồ cho !)

    Nếu đã quên hoặc không muốn nhớ CS thật sự như thế nào thì xin quí vị mua vé về VN, đứng giữa đường giương cao biểu ngữ « đả đảo CS » hoặc réo tên mấy ông lớn đang ngồi ở Ba Đình mà chửi, mà cứa cổ hình nộm mấy ổng như các vị đã từng ngang nhiên ra đường réo « thằng Bảy Đần »,  « Let go Brandon ! » , quý vị sẽ bị còng tay nhốt vào kho đếm lịch ngay . Trần Huỳnh Duy Thức, Phạm Đoan Trang, Điếu Cày Nguyễn Văn Hải … chỉ vì bày tỏ chính kiến ôn hoà đã phải lãnh những bản án nặng nề nhiều năm !

    Làm được như vậy tôi mới phục và tin rằng các vị hiểu rõ và phân biệt được thế nào là Tự Do và thế nào là Cộng Sản.

    Trong 4 năm tới , chúng ta sẽ được tận mắt chứng kiến, tự mình trải nghiệm để so sánh sự khác biệt hoàn toàn giữa chính quyền Trump với tất cả những chính quyền tiền nhiệm kể cả cộng hòa và dân chủ.

    *

    Thời gian gần đây người ta đưa ra một triết lý trần trụi : Cái gì không mua được bằng tiền thì sẽ mua được bằng rất nhiều tiền! Tuy không áp dụng được với tất cả mọi người , ít ra tôi cũng thấy nó thành công một số trường hợp, cụ thể trước mắt là anh chủ Tesla ve vãn được ông Tổng tương lai!

    Nhưng Tự Do thì khác!

    Tự Do không nhìn thấy bằng mắt, không cầm được trong tay, nhưng nó hiển hiện trong từng lời nói, trong mỗi nhịp thở, mỗi bước đi, mỗi ánh mắt nhìn… Nó vô hình nhưng lại hiện hữu rất cụ thể, thiết tha, thấm thía, mà chỉ những khi sắp mất nó ta mới thật sự cảm nhận sự tuyệt vời của hai chữ Tự Do!

    Tự Do không thể mua được bằng tiền.

    Tự Do là vô giá mà chúng ta chỉ có được nó khi phải trả bằng máu và nước mắt của rất, rất nhiều người trong nhiều thế hệ mà biết đâu trong những năm tháng tới đây, chúng ta sẽ hiểu được giá trị của nó bằng trải nghiệm đau thương của chính bản thân mình ?

    Liệu lúc đó có quá muộn chăng ?

    May ra lúc đó chúng ta mới biết được giá trị của hai chữ Tự Do ! 

    Ái Vân - Theo Diễn Đàn

    THỐNG KÊ TRUY CẬP
    • Đang online 16
    • Truy cập tuần 4975
    • Truy cập tháng 37604
    • Tổng truy cập 620194