Ngày 22/9/2025 tại phiên họp thứ nhất Ban chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đề nghị làm rõ "thị trường bất động sản có bị thao túng hay không?" để chấn chỉnh tình trạng găm hàng, đội giá, thổi giá, gây méo mó thị trường.
Ông nhấn mạnh việc phải có câu trả lời cho tình trạng "tại sao giá nhà chung cư liên tục tăng và cao mãi?".
Ông gay gắt đặt câu hỏi: "Bao nhiêu người cần nhà nhưng vì giá cao quá không thể mua được. Nhà mà cứ trên 70 triệu, 100 triệu đồng một m2, ai có tiền mà mua?"
Vấn đề là vì sao Người đứng đầu chính phủ lại thể hiện công khai bức xúc đặt vấn đề vào lúc tổng kết đại hội Đảng thứ 13 .
Nghịch lý ở nước ta đặt ra là: "Tại sao người Việt Nam thu nhập còn thấp so với mặt bằng thế giới, nhưng giá nhà tính theo m2 ở Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh lại nằm trong top các thành phố đắt nhất thế giới?"
Nghịch lý này tồn tại rất lâu chứ không phải dưới thời thủ tướng Chính ..nhưng dưới thời này 2024 ,với GDP gần 500 tỷ usd ,người dân ,đại biểu dân cử ngày càng đặt thẳng vấn đề hơn..
Việt Nam đang tồn tại một thực trạng mà ai cũng biết, đó là có sự chênh lệch rất lớn giữa thu nhập của người dân với giá bất động sản.
Theo số liệu thống kê, thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam năm 2024 khoảng 4.600 USD/năm, thuộc nhóm trung bình thấp. Nhưng giá nhà nhiều khu trung tâm tại Hà Nội và TP.HCM dao động trong khoảng 4.000–8.000 USD/m², thậm chí nhiều dự án hạng sang giá còn vượt quá 10.000–15.000 USD/m². Mặt bằng giá này thực tế không hề thua kém ở các thành phố New York (Mỹ), Tokyo (Nhật), Paris (Pháp), London (Anh)...
Điều này khiến tỷ lệ giá nhà so với thu nhập ở các đô thị Việt Nam thuộc hàng cao nhất thế giới. Tính trung bình thu nhập của người có nhu cầu mua nhà phải sau 20,30,40 năm mới mua nổi nhà.
Đâu là nguyên nhân dẫn đến thực trạng đáng buồn này?
- Trước hết là do có sự chênh lệch ngày càng lớn giữa cung và cầu. Có quá nhiều người đổ về các thành phố lớn để học tập, làm việc, và kinh doanh. Trong khi quỹ đất nhất là ở trung tâm hạn hẹp dẫn đến cung không theo kịp cầu. Điều đó góp phần làm cho giá nhà đất bị đẩy lên cao.
- Tâm lý mọi người coi bất động sản là kênh giữ tài sản an toàn nhất và lên giá nhanh nhất. Trong khi gửi tiết kiệm, gửi quỹ hưu trí hay mua trái phiếu thì tăng trưởng chậm chạp. Còn chứng khoán thì mạo hiểm, nhiều người bị sứt đầu mẻ trán nhiều rồi. Tâm lý đó khiến tiền nhàn rỗi đổ ồ ạt vào kênh nhà đất, tạo nên nhu cầu đầu cơ cao, thậm chí giả tạo, dẫn đến giá bị thổi lên.
- Nhiều đại gia, doanh nhân, quan chức có tiền nhàn rỗi không biết đầu tư vào đâu thì chọn cách mua đất, mua nhà để đầu cơ, tích trữ ...
Những lý do trên dẫn đến thực trạng “thiếu nhà giá rẻ” nhưng lại “dư nhà cao cấp”.
- Cơ quan quản lý chưa quan tâm tới thuế điều tiết cung-cầu bất động sản. Ở các nước phát triển, những ai sở hữu nhiều nhà đất phải đóng thuế tài sản rất cao, điều này góp phần hạn chế đầu cơ. Một thực trạng mà Việt Nam rất đáng xem xét là thuế đất, thuế nhà ở nước ta khá thấp khiến nhà đất bị găm giữ, dẫn đến giá khó mà giảm được.
- Cơ chế đấu giá và chính sách quy hoạch không hợp lý khiến giá nhà đất bị đẩy lên. Bảng giá đất do nhà nước công bố thường thấp, nhưng khi khi ra thị trường đấu giá thì bị thổi cao lên gấp nhiều lần. Quy hoạch không rõ ràng và thiếu ổn định dẫn tới tình trạng khi có các dự án lớn như xây dựng metro, đường cao tốc, hay khu công nghiệp thì đất xung quanh bị thổi giá lên rất mạnh.
So sánh giá nhà đất Việt Nam với thế giới, chúng ta thấy rất rõ nghịch lý: Trong khi ở Mỹ, châu Âu, Nhật, Hàn... thì giá nhà đất tuy đắt nhưng thu nhập người dân rất cao. Bên cạnh đó họ lại có chính sách tín dụng, hỗ trợ mua nhà dài hạn cho dân chúng. So sánh này cũng rất khập khiễng vì đó là các nước đã phát triễn trước Vn những 60 Năm. GDP đầu người ở đó 30 -40.000 usd / người khi Vn chỉ có 300usd /người vào những năm 1980...
Trong khi đó ở Việt Nam thì giá nhà đắt ngang với mức cao của thế giới, nhưng thu nhập lại thấp, tiền vay mua bất động sản lại chịu lãi suất cao. Người có nhu cầu mua nhà để ở rất khó mua nhà, đặc biệt là người trẻ.
Tất cả những lí do trên dẫn đến hậu quả là, khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng, chỉ một số nhóm người giàu và đầu cơ mua được nhà đất, đa số người dân còn lại khó tiếp cận được nhu cầu nhà ở thật, nhất là người lao động trẻ.
Mặt khác Việt Nam cũng phải đề phòng nguy cơ bong bóng bất động sản như đã từng xảy ra rất trầm trọng ở Trung Quốc khiến kinh tế nước này trì trệ nhiều năm nay. Nếu kinh tế phát triển chậm lại, dòng tiền tắc nghẽn, thì thị trường bất động sản có thể rơi vào khủng hoảng thừa với việc xuất hiện nhiều thành phố ma, khu phố ma, có thể nhà đầu tư đã bán hết nhưng không có ma nào thèm vào ở nhiều năm.
Mong các giới tinh hoa Việt góp phần giải quyết thách thức này trong 2026 - 2030...
